HÂRİSE b. SÜRÂKA

حارثة بن سراقة
Müellif:
HÂRİSE b. SÜRÂKA
Müellif: ALİ TOKSARI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1997
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 25.02.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/harise-b-suraka
ALİ TOKSARI, "HÂRİSE b. SÜRÂKA", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/harise-b-suraka (25.02.2020).
Kopyalama metni
Hazrec kabilesinin Neccâroğulları kolundandır. İslâmiyet’i kabul edip etmediği bilinmeyen babası Sürâka hicretten önce vefat etmiştir. Annesi Ümmü Hârise Rubeyyi‘ bint Nadr, Enes b. Mâlik’in halası ve Enes b. Nadr’ın kardeşidir. Bazı kaynaklarda annesine nisbetle Hârise b. Rubeyyi‘ şeklinde de anılır (Ebû Nuaym, I, vr. 160b). Buhârî, el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’in bir yerinde annesinin adını Rubeyyi‘ bint Berâ şeklinde kaydederse de (“Cihâd”, 14) bunun bir zühul eseri olabileceği söylenmiştir (İbn Hacer, Fetḥu’l-bârî, XI, 188). Ebû Nuaym, Hârise hakkında, “Annesine çok iyilik etmesiyle meşhurdur; Hz. Peygamber rüyasında onun cennette Kur’an okuyuşunu dinledi” derken onu Hârise b. Nu‘mân ile karıştırmıştır (Maʿrifetü’ṣ-ṣaḥâbe, I, vr. 160b). Hicretten hemen sonra annesiyle birlikte müslüman olan Hârise, Resûl-i Ekrem tarafından Sâib b. Osman ile kardeş ilân edilmiştir.

Hârise, bir gün Hz. Peygamber’le sohbet ederken şehitlik mertebesine ulaşması için kendisine dua etmesini istemiş, Resûl-i Ekrem de bu isteğini yerine getirmiştir (İbnü’l-Esîr, I, 426). Yaşının küçük olması sebebiyle Bedir Gazvesi’ne savaşçı olarak katılamayan Hârise, savaş alanının gerisinde bir su birikintisinden su içerken atılan bir okla isabet almış ve bu gazvenin ensardan ilk şehidi olmuştur. Hârise’nin Bedir’de bulunduğuna ve Uhud Gazvesi’nde şehid edildiğine dair rivayet kabul görmemiştir (Ebû Nuaym, I, vr. 161a; İbn Hacer, el-İṣâbe, I, 297). Bedir’den Medine’ye dönülünce annesi oğlunun durumunu sormak üzere Hz. Peygamber’e gelerek, “Eğer oğlum cennette ise sabreder, sevabını beklerim; değilse onun için var gücümle ağlarım” demiş, Resûlullah da Hârise’nin Firdevs cennetinde olduğunu söylemiştir (Buhârî, “Cihâd”, 14, “Meġāzî”, 9, “Riḳāḳ”, 51).

BİBLİYOGRAFYA
Müsned, III, 124, 210, 215, 260, 264, 272, 282, 283; Buhârî, “Cihâd”, 14, “Meġāzî”, 9, 13, “Riḳāḳ”, 51; Tirmizî, “Tefsîr”, 23/3; Vâkıdî, el-Meġāzî, I, 65, 94, 146, 147, 163; İbn Hişâm, es-Sîre (Zekkâr), I, 459, 524, 527; İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, II, 17; III, 510; Ebû Nuaym, Maʿrifetü’ṣ-ṣaḥâbe, TSMK, III. Ahmed, nr. 497/1-2, I, vr. 160b-161a; İbn Abdülber, el-İstîʿâb (Bicâvî), I, 307-308; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe (Bennâ), I, 425-426; V, 452; Zehebî, Tecrîdü esmâʾi’ṣ-ṣaḥâbe, Beyrut, ts. (Dârü’l-Ma‘rife), I, 112; İbn Hacer, Fetḥu’l-bârî (Sa‘d), XI, 188; a.mlf., el-İṣâbe, I, 297; Aynî, ʿUmdetü’l-ḳārî, Kahire 1392/1972, XI, 347-348; Köksal, İslâm Tarihi (Medine), II, 132-133; Wensinck, el-Muʿcem, VIII, 53.
Bu madde ilk olarak 1997 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 16. cildinde, 202-203 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.