HASAN ÜSKÜDÂRÎ, Sânî - TDV İslâm Ansiklopedisi

HASAN ÜSKÜDÂRÎ, Sânî

Müellif:
HASAN ÜSKÜDÂRÎ, Sânî
Müellif: M. UĞUR DERMAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2016
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 14.04.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/hasan-uskudari-sani
M. UĞUR DERMAN, "HASAN ÜSKÜDÂRÎ, Sânî", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hasan-uskudari-sani (14.04.2021).
Kopyalama metni
Üsküdar’da doğduğu için bu lakapla anılan Hasan Efendi’nin babasının adı Nûman’dır. Eski Hasan Üsküdârî’den “Sânî” (ikinci) sıfatıyla ayırt edilir. Sülüs-nesih yazılarını Hâfız Osman’ın orta yaşlarında bulunduğu yıllarda kendisinden meşketmiş, icâzet aldıktan sonra Beyazıt’taki Sarây-ı Atîk (Eski Saray) mensubu gençlere hat muallimi tayin edilmiştir. Ancak burada yetiştirdiği talebeler içinde meşhur bir hattat yoktur. Eski Saray dışında kendisinden meşketmiş bulunan Giritli Ali ve Üsküdarlı Hammalzâde Ömer efendilerin eserleri de zamanımıza kadar gelmiştir. Hasan Üsküdârî’nin günümüze ulaşan eserleri arasında 1106 yılının Rebîülâhir (Kasım-Aralık 1694) ve Zilkade (Haziran-Temmuz 1695) aylarında tamamladığı, özel bir koleksiyonda korunan iki mushafı mevcuttur. Bunlardaki hat mükemmeliyeti, onun IV. Mehmed devri (1648-1687) sonlarında mesleğini kazanmış olduğunu akla getirmekte ve Eski Saray’daki hocalığının yanı sıra altı-yedi ay zarfında bir mushafı bitirebildiği anlaşılmaktadır. Hasan Üsküdârî’nin nesih hatla yazdığı tezhipli ve ciltli, Nûreddin Ali b. Ahmed el-Ensârî’ye ait Kitâbü Nefeḥâti’l-ʿabîri’s-sârî adlı eseri de (TSMK, III. Ahmed, nr. 567) onun hat sanatındaki gücünü göstermektedir. Üsküdârî’nin medfun olduğu kabristan belirlenememiştir. Merâkıd-ı Mu‘tebere-i Üsküdâr isimli kaynakta adı geçmediğine göre onun, Karacaahmet Mezarlığı dışında bir kabristana defnedildiği veya buradaki kabir kitâbesinin çok eski yıllarda kaybolduğu tahmin edilmektedir.

BİBLİYOGRAFYA

Suyolcuzâde, Devhatü’l-küttâb, s. 38; Müstakimzâde, Tuhfe, s. 163; Şevket Rado, Türk Hattatları, İstanbul, ts. (Yayın Matbaacılık), s. 137-139; Muhittin Serin, “Muhammed-Türk Hat Sanatı”, DİA, XXX, 462.
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2016 yılında İstanbul’da basılan (gözden geçirilmiş 2. basım) EK-1. cildinde, 538-539 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER