İBN SÜFYÂN

ابن سفيان
Müellif:
İBN SÜFYÂN
Müellif: TAYYAR ALTIKULAÇ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1999
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-sufyan
TAYYAR ALTIKULAÇ, "İBN SÜFYÂN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-sufyan (21.07.2019).
Kopyalama metni
Kayrevan’da muhtemelen Hevvâriyyûn diye anılan köyde doğdu (Yâkūt, V, 419). Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed el-Kābisî’den fıkıh tahsil etti ve Mâlikî mezhebinde ileri bir seviyeye ulaştı. Mısır’a giderek İsmâil b. Muhammed el-Mehrî’den Verş’in rivayetiyle Nâfi‘ b. Abdurrahman’ın kıraatini okudu. 380 (990) yılından önce Ebü’t-Tayyib İbn Galbûn’un derslerine devam ederek kıraatlere ait rivayetleri arz yoluyla öğrendi. Mısır’dan Kayrevan’a dönen İbn Süfyân, kıraat ilminde Ya‘kūb b. Saîd el-Hevvârî ve Kerdem b. Abdullah’tan da istifade etti. Zamanında kıraat sahasında çevrenin en tanınmış âlimi olarak bilinen İbn Süfyân’ın ayrıca hesap ve hendeseye de önem verdiği anlaşılmaktadır. Kıraat ilminde Ebü’l-Abbas el-Mehdevî, Ebû Bekir el-Kasrî ve Ebü’l-Hasan Ali b. Acemî gibi şahsiyetler kendisinden faydalanmış; Hâtim b. Muhammed, Ebü’l-Abbas İbnü’d-Delâî ve diğerleri de ondan hadis rivayet etmişlerdir. 403’te (1012-13) Tunus’un Mehdiye şehrine gitti; burada Ebû Muhammed Abdullah b. Hazrec, Ebû Hafs Ömer b. Hasan en-Nefûsî gibi âlimler kendisinden kıraat öğrendiler ve eserlerini okudular. İbn Süfyân, 413 (1022) yılında hac görevini yerine getirdi ve bir yıl kadar Mekke’de mücâvir olarak kaldı. Daha sonra Medine’ye gitti; 1 Safer 415’te (14 Nisan 1024) burada vefat etti ve Bakī‘ Mezarlığı’na defnedildi.

Eserleri. İbn Süfyân’ın şöhretini sağlayan eseri el-Hâdî fi’l-ḳırâʾâti’s-sebʿ adını taşımakta olup Süleymaniye Kütüphanesi’nde iki yazma nüshası bulunmaktadır (Fâtih, nr. 61, 102 varak; Ayasofya, nr. 59, vr. 1a-39b). Kaynaklarda adı geçen diğer eserleri de şunlardır: İḫtilâfü ḳurrâʾi’l-emṣâr fî ʿadedi âyi’l-Ḳurʾân, el-İrşâd fî meẕhebi’l-ḳurrâʾ, et-Teẕkire fi’l-ḳırâʾât (son iki eseri yalnız Mahlûf zikretmektedir).

BİBLİYOGRAFYA
Kādî İyâz, Tertîbü’l-medârik, II, 712; İbn Hayr, Fehrese, s. 24-25, 38-39; Yâkūt, Muʿcemü’l-büldân, V, 419; Zehebî, Maʿrifetü’l-ḳurrâʾ (Altıkulaç), II, 726-727; a.mlf., Târîḫu’l-İslâm: sene 401-420, s. 393; Safedî, el-Vâfî, III, 114; İbn Ferhûn, ed-Dîbâcü’l-müẕheb, II, 235; İbnü’l-Cezerî, Ġāyetü’n-Nihâye, II, 147; a.mlf., en-Neşr, I, 66-67; İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, III, 203-204; Brockelmann, GAL Suppl., I, 718; Mahlûf, Şeceretü’n-nûr, I, 105-106; Mahfûz, Terâcimü’l-müʾellifîn, III, 43-44; H. R. Idris, “Deux juristes kairouanqis de l’époque zîrîde: Ibn Abî Zaid et Al-Qabisî (Xe-XIe siècle)”, Annales de l’institut d’études orientales, XII, Alger 1954, s. 185-186; Hasan Saferî Nâdirî, “İbn Süfyân”, DMBİ, III, 492-493.
Bu madde ilk olarak 1999 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 20. cildinde, 362-363 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.