İBN SÜFYÂN - TDV İslâm Ansiklopedisi

İBN SÜFYÂN

ابن سفيان
Müellif:
İBN SÜFYÂN
Müellif: TAYYAR ALTIKULAÇ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1999
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 26.02.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-sufyan
TAYYAR ALTIKULAÇ, "İBN SÜFYÂN", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibn-sufyan (26.02.2021).
Kopyalama metni
Kayrevan’da muhtemelen Hevvâriyyûn diye anılan köyde doğdu (Yâkūt, V, 419). Ebü’l-Hasan Ali b. Muhammed el-Kābisî’den fıkıh tahsil etti ve Mâlikî mezhebinde ileri bir seviyeye ulaştı. Mısır’a giderek İsmâil b. Muhammed el-Mehrî’den Verş’in rivayetiyle Nâfi‘ b. Abdurrahman’ın kıraatini okudu. 380 (990) yılından önce Ebü’t-Tayyib İbn Galbûn’un derslerine devam ederek kıraatlere ait rivayetleri arz yoluyla öğrendi. Mısır’dan Kayrevan’a dönen İbn Süfyân, kıraat ilminde Ya‘kūb b. Saîd el-Hevvârî ve Kerdem b. Abdullah’tan da istifade etti. Zamanında kıraat sahasında çevrenin en tanınmış âlimi olarak bilinen İbn Süfyân’ın ayrıca hesap ve hendeseye de önem verdiği anlaşılmaktadır. Kıraat ilminde Ebü’l-Abbas el-Mehdevî, Ebû Bekir el-Kasrî ve Ebü’l-Hasan Ali b. Acemî gibi şahsiyetler kendisinden faydalanmış; Hâtim b. Muhammed, Ebü’l-Abbas İbnü’d-Delâî ve diğerleri de ondan hadis rivayet etmişlerdir. 403’te (1012-13) Tunus’un Mehdiye şehrine gitti; burada Ebû Muhammed Abdullah b. Hazrec, Ebû Hafs Ömer b. Hasan en-Nefûsî gibi âlimler kendisinden kıraat öğrendiler ve eserlerini okudular. İbn Süfyân, 413 (1022) yılında hac görevini yerine getirdi ve bir yıl kadar Mekke’de mücâvir olarak kaldı. Daha sonra Medine’ye gitti; 1 Safer 415’te (14 Nisan 1024) burada vefat etti ve Bakī‘ Mezarlığı’na defnedildi.

Eserleri. İbn Süfyân’ın şöhretini sağlayan eseri el-Hâdî fi’l-ḳırâʾâti’s-sebʿ adını taşımakta olup Süleymaniye Kütüphanesi’nde iki yazma nüshası bulunmaktadır (Fâtih, nr. 61, 102 varak; Ayasofya, nr. 59, vr. 1a-39b). Kaynaklarda adı geçen diğer eserleri de şunlardır: İḫtilâfü ḳurrâʾi’l-emṣâr fî ʿadedi âyi’l-Ḳurʾân, el-İrşâd fî meẕhebi’l-ḳurrâʾ, et-Teẕkire fi’l-ḳırâʾât (son iki eseri yalnız Mahlûf zikretmektedir).

BİBLİYOGRAFYA
Kādî İyâz, Tertîbü’l-medârik, II, 712; İbn Hayr, Fehrese, s. 24-25, 38-39; Yâkūt, Muʿcemü’l-büldân, V, 419; Zehebî, Maʿrifetü’l-ḳurrâʾ (Altıkulaç), II, 726-727; a.mlf., Târîḫu’l-İslâm: sene 401-420, s. 393; Safedî, el-Vâfî, III, 114; İbn Ferhûn, ed-Dîbâcü’l-müẕheb, II, 235; İbnü’l-Cezerî, Ġāyetü’n-Nihâye, II, 147; a.mlf., en-Neşr, I, 66-67; İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, III, 203-204; Brockelmann, GAL Suppl., I, 718; Mahlûf, Şeceretü’n-nûr, I, 105-106; Mahfûz, Terâcimü’l-müʾellifîn, III, 43-44; H. R. Idris, “Deux juristes kairouanqis de l’époque zîrîde: Ibn Abî Zaid et Al-Qabisî (Xe-XIe siècle)”, Annales de l’institut d’études orientales, XII, Alger 1954, s. 185-186; Hasan Saferî Nâdirî, “İbn Süfyân”, DMBİ, III, 492-493.
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1999 yılında İstanbul’da basılan 20. cildinde, 362-363 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER