KA‘NEBÎ

القعنبي
Müellif:
KA‘NEBÎ
Müellif: SALAHATTİN POLAT
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2001
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 12.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/kanebi
SALAHATTİN POLAT, "KA‘NEBÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kanebi (12.12.2019).
Kopyalama metni
130 (747) yılından sonra doğdu. Dedesine nisbetle Ka‘nebî diye meşhur oldu. Aslen Medineli olmakla birlikte Basra’da, daha sonra Mekke’de yaşadı. Babası Mesleme, dayısı Abdurrahman b. Mukātil el-Kuşeyrî, kardeşleri İbrâhim ve İsmâil de muhaddisti. Ka‘nebî’nin önde gelen hocaları arasında, kendisine otuz yıldan fazla talebelik ettiği Mâlik b. Enes başta olmak üzere Şu‘be b. Haccâc, İbn Ebû Zi’b, Mahreme b. Bükeyr, Eflah b. Humeyd, Seleme b. Verdân, Hammâd b. Seleme gibi âlimler yer almaktadır. Kardeşi İbrâhim’le birlikte babası Mesleme’den de hadis rivayet etmiştir. Ebû Hâtim er-Râzî, Ebû Zür‘a er-Râzî, Buhârî, Müslim, Ebû Dâvûd, Abd b. Humeyd, Osman b. Saîd ed-Dârimî ve diğer birçok âlim kendisinden hadis rivayetinde bulunmuştur. Ka‘nebî Muharrem veya Safer 221’de (Ocak veya Şubat 836) Mekke’de vefat etti. Bu tarih 220 olarak da zikredilmiştir. Güvenilir bir muhaddis olan Ka‘nebî hocası İmam Mâlik tarafından övülmüş, Ebû Hâtim er-Râzî onun için “sika, hüccet”, Ebü’l-Hasan el-İclî “sika, sâlih” terimlerini kullanmıştır.

el-Muvaṭṭaʾda yer alan bütün hadisleri Mâlik’ten teker teker semâ yoluyla dinleyebileceği halde bu eserin ilk yarısını Mâlik Ka‘nebî’ye, ikinci yarısını Ka‘nebî Mâlik’e okumuştur. Çünkü Mâlik, kıraat yoluyla hadis rivayet etmeyi semâ usulüyle rivayetten daha üstün görüyordu (Hatîb el-Bağdâdî, s. 271-272). el-Muvaṭṭaʾın Ka‘nebî’den gelen rivayeti Abdülhafîz Mansûr tarafından neşredilmiştir (Tunus 1396). Ka‘nebî’nin rivayetleri, İbn Mâce’nin es-Sünen’i hariç Kütüb-i Sitte başta olmak üzere birçok kaynakta yer almış olup yalnız Ṣaḥîḥ-i Buḫârî’de 123, Ṣaḥîḥ-i Müslim’de ise yetmiş rivayeti bulunmaktadır (İbn Hacer, VI, 32-33).

BİBLİYOGRAFYA
İbn Ebû Hâtim, el-Cerḥ ve’t-taʿdîl, II, 138, 323; V, 181; VIII, 269; İclî, es̱-S̱iḳāt, s. 279; Hâkim en-Nîsâbûrî, Tesmiyetü men aḫrecehümü’l-Buḫârî ve Müslim (nşr. Kemâl Yûsuf el-Hût), Beyrut 1407/1987, s. 151; İbn Hibbân, es̱-S̱iḳāt, VIII, 353; Hatîb el-Bağdâdî, el-Kifâye (nşr. Ebû Abdullah es-Sevrakī - İbrâhim Hamdî el-Medenî), Medine, ts. (Mektebetü’l-ilmiyye), s. 271-272; Mizzî, Tehẕîbü’l-Kemâl, XVI, 136-142; Zehebî, Aʿlâmü’n-nübelâʾ, X, 257-264; İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, VI, 31-33.
Bu madde ilk olarak 2001 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 24. cildinde, 305-306 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.