KARAKOÇ, Abdürrahim

Müellif:
KARAKOÇ, Abdürrahim
Müellif: NURETTİN ALBAYRAK
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2016
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.08.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/karakoc-abdurrahim
NURETTİN ALBAYRAK, "KARAKOÇ, Abdürrahim", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/karakoc-abdurrahim (22.08.2019).
Kopyalama metni
Kahramanmaraş’a bağlı Elbistan ilçesinin Celâ köyünde (1991’de ilçe olan Ekinözü) doğdu. Günümüz şair ve yazarlarından Bahattin Karakoç’un kardeşidir. Babası çiftçilikle uğraşan, hece vezniyle halk şairleri tarzında şiirler de yazan Ümmet Efendi, annesi Fadime Hanım’dır. Abdürrahim ilkokuldan sonra imkânsızlıklar yüzünden öğrenimine devam edemedi. Bir süre köyünde marangozluk ve çiftçilik yaptı. Ekinözü belde olunca 1958’de muhasebeci olarak belediyede görev aldı. 1981 yılının Mart ayında emekliye ayrılıncaya kadar bu görevini sürdürdü. Ardından Ankara’ya yerleşti. Burada şiir çalışmaları yanında bazı gazete ve dergilerde köşe yazarlığı yaptı. 7 Haziran 2012 tarihinde öldü ve Ankara’da Bağlum Mezarlığı’nda Şeyh Abdülhakim Arvâsî Türbesi’nin yanına defnedildi.

Şiir zevkini Balcı Fakı diye tanınan ve halk şiirleri söyleyen dedesi Mehmet Efendi ile babası Ümmet Efendi’den alan Karakoç, Türk halk şiiri geleneğine sahip bir ortamda büyümüş, küçük yaşlardan itibaren şiir yazmaya başlamış, ilk şiirleri 1955’te Elbistan’da çıkan Engizek gazetesinde yayımlanmıştır. Halk şiirinin tükendiği, tıkandığı yerde şiirini yeni hayallerle oluşturarak saz çalmadığı halde âşık tarzı Türk şiirinde âdeta yenilikler yapmıştır. Bilhassa “Hasan’a Mektuplar” adını taşıyan ve birbirinin devamı olan yirmi iki şiirinden meydana gelen eseri (İzmir 1965) Karakoç’un tanınmasında etkili olmuştur. Daha sonra beş şiirden oluşan “Hasan’dan Gelen Mektup”, sekiz şiirden oluşan “Haberler Bülteni”, yedi şiirden oluşan “Vatandaş Türküsü”, beş şiirden oluşan “Masal” Karakoç’un şöhretini sağlamıştır. Köyde doğup büyümesi, memuriyet hayatını burada geçirmesi Karakoç’un köyü ve köylüyü yakından tanımasına vesile olmuş, onların duygu ve düşüncelerini, köy ve köylü gerçeğini şiirlerinde yansıtmaya çalışmış, özellikle “Hasan’a Mektuplar”da elli yıl önceki Anadolu’da köy ve köylü gerçeğini bütün çıplaklığıyla dile getirmiştir. Bu arada Anadolu insanının hastahane ve mahkeme kapılarında karşılaştığı zorlukları, çektiği sıkıntıları, siyasetçilerin vaatlerini yerine getirmeyip vatandaşları aldatmasını insanı derinden sarsan yergi ve öfke duygularıyla dile getirmiştir.

Hemen bütün şiirlerinde âhengi aliterasyon ve asonanslarla sağlayan Karakoç’un şiirlerinde toplumsal bozuklukların dile getirilmesi yanında temiz vicdanları yücelten, çirkinliğe, bayağılığa, hainliğe isyan eden İslâmî/hamâsî bir anlayış ve eda görülür. İnsanın kul olma özelliğine, köküne, geleneklerine ve millet olma ideallerine bağlı samimi bir duyarlılık onun şiirini ören diğer önemli temalardır. Özellikle vatan sevgisi ve aşk temalı şiirleri büyük ilgi görmüş, 100’e yakın şiiri türkü ve şarkı olarak bestelenmiştir. Bunların içinde, “Yâr deyince kalem elden düşüyor / Gözlerim görmüyor aklım şaşıyor / Lambada titreyen alev üşüyor / Aşk kâğıda yazılmıyor Mihriban” dörtlüğünün de yer aldığı “Mihriban/Aşk” şiiri türkü olarak, “Kör dünyanın göbeğine / Hak yol İslâm yazacağız” gibi şiirleri de marş olarak çok söylenmiştir. Bilhassa üniversite gençliği tarafından ilgi gören ve ezberlenen, siyasal ve toplumsal bozuklukların dile getirildiği şiirlerinden dolayı Karakoç hakkında onlarca dava açılmış, ancak tamamından aklanmıştır. Şiirleri Fedai, Devlet, Töre, Bizim Ocak dergileriyle kendisinin çıkardığı Yeni Ufuk gazetesinde, ayrıca Yeni Düşünce, Yeni Hafta ve Gündüz gazetelerinde yayımlanmıştır. Gündüz ve Yeni Akit gazetelerinde köşe yazarlığı yapmış, Doğuş Edebiyat’ın 20. (Kasım 1983) ve Genç Kardelen’in 9. (1998) sayısı “Abdürrahim Karakoç Özel Sayısı” olarak yayımlanmıştır. Karakoç hakkında biri Ankara Gazi Üniversitesi’nde, diğeri Kafkas Üniversitesi’nde olmak üzere iki yüksek lisans tezi hazırlanmıştır (bk. bibl.).

Eserleri. Şiir: Hasan’a Mektuplar -I- (İzmir 1965), Hasan’a Mektuplar -II- Haberler Bülteni (Ankara 1969), El Kulakta (Ankara 1969), Vur Emri (İstanbul 1975), Kan Yazısı (Ankara 1978), Suları Islatamadım (Ankara 1983), Dosta Doğru (Ankara 1984), Beşinci Mevsim (Ankara 1987), Gökçekimi (Ankara 1991), Akıl Karaya Vurdu (Ankara 2000), Gerdanlık I (Ankara 2000), Gerdanlık II (Ankara 2000), Parmak İzi (Ankara 2002), Yasaklı Rüyalar (Ankara 2005), Gerdanlık III (Ankara 2005), Barış Çağrısı (Ankara 2009), Düşünce Yazıları (deneme) (Ankara 1990), Çobandan Mektuplar (Ankara 1996). Karakoç’un bazı şiirleri Mehriban/Goşgular adıyla Türkmence’ye aktarılmıştır (Aşkabat 1996).

BİBLİYOGRAFYA

Gülsüm Saldere, Abdurrahim Karakoç’un Lirik Şiirlerinde Kelime Dünyası (yüksek lisans tezi, 2001), Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; Ramazan Korkmaz v.dğr., Yeni Türk Edebiyatı El Kitabı: 1839-2000, Ankara 2005, s. 300; Ahmet Kabaklı, Türk Edebiyatı, İstanbul 2006, IV, 844-850; Sadık Tural, Zamanın Elinden Tutmak, Ankara 2006, s. 131-143; Mehtap Filiz, Abdurrahim Karakoç’un Şiirlerinin Tematik Açıdan İncelenmesi (yüksek lisans tezi, 2010), Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; a.mlf., “Abdurrahim Karakoç ile Dünümüz, Bugünümüz ve Gelecek Üzerine Bir Hâl Tercümesi”, Dil ve Edebiyat, sy. 44, İstanbul 2012, s. 56-62; a.mlf., “Mihriban’la Büyüyen Bir Nesilden Kartal Kanadıyla Gökleri Biçen Abdurrahim Karakoç’a”, a.e., s. 64-69; Nail Tan, “Şair, Yazar Abdurrahim Karakoç”, TDl., sy. 726 (2012), s. 473-475; Bahtiyar Aslan, “Aşk ve Hiciv Kavşağında Bir Şair: Abdurrahim Karakoç”, Asım, sy. 2, İstanbul, ts., s. 36-37; “Karakoç, Abdurrahim”, TDEA, V, 179.
Bu madde ilk olarak 2016 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin EK-2. cildinde, 21-22 numaralı sayfalarda yer almıştır.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.