KAZVÎNÎ, Abdülgaffâr b. Abdülkerîm

عبد الغفّار بن عبد الكريم القزويني
Müellif:
KAZVÎNÎ, Abdülgaffâr b. Abdülkerîm
Müellif: AHMET ÖZEL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2002
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/kazvini-abdulgaffar-b-abdulkerim
AHMET ÖZEL, "KAZVÎNÎ, Abdülgaffâr b. Abdülkerîm", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/kazvini-abdulgaffar-b-abdulkerim (20.11.2019).
Kopyalama metni
el-Ḥâvi’ṣ-ṣaġīr adlı eseriyle kazandığı şöhrete, devrinin önde gelen âlimlerinden biri olduğunun belirtilmesine rağmen yetişmesi, hoca ve talebeleri hakkında kaynaklarda bilgi yoktur. Bu durum muhtemelen, memleketinden ayrılmaması ve devrinin diğer önemli ilim merkezlerinde bulunmamasından kaynaklanmıştır. Zehebî, Kazvînî’nin İsfahan’dan Afîfe el-Fârikāniyye’den icâzet aldığını, Sadreddin İbn Hammûye’nin de ondan icâzetle kendilerine rivayette bulunduğunu belirtir. Kazvînî hacca gitmiş ve bu sırada karşılaştığı Şehâbeddin es-Sühreverdî ona yazmakta olduğu el-Ḥâvî adlı eserini bir an önce bitirmesini tavsiye etmiştir. Kaynaklarda hakkında yer alan bir bilgi de fıkıh yanında hesap konusunda da geniş bilgi sahibi ve keramet ehli sâlih bir insan olduğudur. Zehebî’nin verdiği bilgiye göre Kazvînî 8 Muharrem 665’te (9 Ekim 1266) vefat etti. Diğer kaynakların da bu tarihi vermesine karşılık Yâfiî ve Abbâdî 668 (1270) yılını esas almakta, bu tarihi ise bir rivayet olarak kaydetmektedir.

Eserleri. 1. el-Ḥâvi’ṣ-ṣaġīr*. el-Ḥâvî fi’l-fürûʿ (el-Ḥâvî fi’l-fetâvî) olarak da bilinen ve VII. (XIII.) yüzyılda Râfiî ve Nevevî’nin eserleriyle birlikte Şâfiî fıkhının önemli bir metnini teşkil eden eser, muhtemelen Mâverdî’nin aynı adlı kitabından ayırt edilmesi için daha sonraları “es-sagīr” sıfatıyla anılmıştır. Alâeddin el-Konevî, Çârperdî, İbnü’l-Mülakkın ve diğer bazı âlimlerin şerhettiği eserin İbnü’l-Mukrî el-Yemenî tarafından yapılan muhtasarına İbn Hacer el-Heytemî iki şerh yazmış, İbnü’l-Verdî’nin nazmını da İbnü’l-Irâkī ve Zekeriyyâ el-Ensârî şerhetmiştir. 2. el-ʿUcâb fî şerḥi’l-Lübâb. Müellifin el-Ḥâvî’den önce kaleme aldığı, Şâfiî imamlarının çoğunluğunun görüşlerine dayanan muhtasar eseri el-Lübâb üzerine yazdığı şerhtir (Süleymaniye Ktp., Cârullah Efendi, nr. 697; Hacı Selim Ağa Ktp., nr. 1175; TSMK, III. Ahmed, nr. 1108; Hidiviyye Ktp., nr. 1691-1692). Kazvînî’nin ayrıca hesaba dair bir kitap yazdığı da kaydedilir.

BİBLİYOGRAFYA
Zehebî, Târîḫu’l-İslâm: sene 661-670, s. 197-198; Yâfiî, Mirʾâtü’l-cenân, IV, 167-169; Sübkî, Ṭabaḳāt (Tanâhî), VIII, 277-278; İsnevî, Ṭabaḳātü’ş-Şâfiʿiyye, I, 452-453; Abbâdî, Ẕeylü Ṭabaḳāti’l-fuḳahâʾi’ş-Şâfiʿiyyîn (nşr. Ahmed Ömer Hâşim – M. Zeynühüm M. Azeb, Ebü’l-Fidâ İbn Kesîr, Ṭabaḳātü’l-fuḳahâʾi’ş-Şâfiʿiyyîn içinde), Kahire 1413/1993, III, 85; İbn Kādî Şühbe, Ṭabaḳātü’ş-Şâfiʿiyye, II, 137; İbn Hacer, ed-Dürerü’l-kâmine, IV, 19; Münâvî, el-Kevâkibü’d-dürriyye (nşr. Abdülhamîd Sâlih Hamdân), Kahire, ts. (el-Mektebetü’l-Ezheriyye), II, 116-117; Keşfü’ẓ-ẓunûn, I, 625-627; II, 1543; Nebhânî, Câmiʿu kerâmâti’l-evliyâʾ, Beyrut 1409/1989, II, 194; Serkîs, Muʿcem, II, 1509-1510; Fihristü’l-Kütübḫâneti’l-Ḫidîviyye, III, 244; Brockelmann, GAL, I, 494-495; Suppl., I, 679; H. Algar, “al-Ḳazwīnī”, EI2 (İng.), IV, 864-865.
Bu madde ilk olarak 2002 senesinde Ankara'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 25. cildinde, 155 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.