MÜCEMMİ‘ b. CÂRİYE

مجمّع بن جارية
MÜCEMMİ‘ b. CÂRİYE
Müellif: MEHMET EFENDİOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2006
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 01.04.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/mucemmi-b-cariye
MEHMET EFENDİOĞLU, "MÜCEMMİ‘ b. CÂRİYE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/mucemmi-b-cariye (01.04.2020).
Kopyalama metni
Evs kabilesine bağlı Amr b. Avf oğullarındandır. Babası, münafıkların ileri gelenlerinden ve Mescid-i Dırâr’ın kurucularından Câriye b. Âmir el-Evsî’dir. Mücemmi‘, Hz. Peygamber’in Medine’ye hicretinden sonra henüz çocukluk çağında iken İslâm’a girdi. Hudeybiye seferine katıldı ve Bey‘atürrıdvân’da bulundu. Hayber Gazvesi’ne iştirak etti. Mescid-i Dırâr’ın yıkılışı esnasında buranın imamlık görevini yürüttüğü için kendisinin de münafık olduğu ileri sürüldü, ancak münafıkların bu mescidi açma konusundaki asıl amaçlarını bilmediğine dair yemin edince ithamdan kurtuldu.

İyi bir hâfız olan Mücemmi‘ b. Câriye, Kur’an metnini derleyen Medineli altı sahâbîden biridir. Resûlullah’ın vefatından kısa bir süre önce birkaç sûre dışında Kur’an’ın tamamını bir araya toplamış ve bir nüsha meydana getirmişti. Hz. Peygamber’den sonraki dönemlerde daha çok Kur’an eğitim ve öğretimiyle meşgul oldu. Hz. Ömer’in hilâfeti yıllarında Kubalılar mescidlerinde imam olmasını istediklerinde Mescid-i Dırâr’da imamlık yapması yüzünden halife önce müsaade etmediyse de daha sonra izin verdi. Mücemmi‘in Hz. Ömer tarafından Kur’an öğretmek için Kûfe’ye gönderildiği ve orada Abdullah b. Mes‘ûd’un kendisinden ders aldığı rivayet edilmektedir. Mücemmi‘ 60 (680) yılı civarında Medine’de vefat etti. Hz. Peygamber’den on hadis rivayet eden Mücemmi‘den oğlu Ya‘kūb b. Mücemmi‘, kardeşinin oğlu Abdurrahman b. Yezîd b. Câriye, İkrime b. Seleme b. Rebîa ve Ebü’t-Tufeyl Âmir b. Vâsile nakilde bulunmuştur. Rivayetleri Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned’i, Ebû Dâvûd, Tirmizî ve İbn Mâce’nin es-Sünen’lerinde yer almaktadır.

BİBLİYOGRAFYA
Müsned, III, 420; IV, 226; Tirmizî, “Siyer”, 6, “Fiten”, 62; Ebû Dâvûd, “Cihâd”, 144, “İmâre”, 24; İbn Mâce, “Cenâʾiz”, 33; Vâkıdî, el-Meġāzî, I, 617-618; II, 657, 1046, 1047, 1058; İbn Hişâm, es-Sîre, IV, 174; İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, II, 355; Belâzürî, Ensâb, s. 276; İbn Abdülber, el-İstîʿâb (Bicâvî), III, 1363; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, V, 66-67; İbn Hacer, el-İṣâbe (Bicâvî), V, 776-777; a.mlf., Tehẕîbü’t-Tehẕîb, X, 47.

Mehmet Efendioğlu
Bu madde ilk olarak 2006 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 31. cildinde, 447 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.