MUHYÎ-i LÂRÎ

محيئ لارى
MUHYÎ-i LÂRÎ
Müellif: ADNAN KARAİSMAİLOĞLU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2006
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 10.12.2018
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/muhyi-i-lari
ADNAN KARAİSMAİLOĞLU, "MUHYÎ-i LÂRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/muhyi-i-lari (10.12.2018).
Kopyalama metni

Hayatına dair fazla bilgi yoktur. Nisbesinden Basra körfezindeki Lâr adasından olduğu anlaşılmaktadır ve muhtemelen burada doğmuştur. Gençliğinde Şîraz’a giderek Celâleddin ed-Devvânî’nin öğrencisi oldu. Bazı kaynaklarda Devvânî’nin ondan ders aldığı belirtiliyorsa da (Sehâvî, VII, 133) bunun aksi söz konusu olmalıdır. Felsefe bilgisini İbnü’l-Fârız’in et-Tâʾiyyetü’l-kübrâ adlı kasidesine yaptığı şerhte gösterdiği kaydedilir.

Lârî’nin bilinen tek eseri olan Fütûḥu’l-Ḥaremeyn, Mekke ve Medine şehirlerinin tasviriyle hac menâsikini ihtiva eden bir mesnevidir. Şair, Farsça manzum hac seyahatnâmelerinin en önemlilerinden sayılan bu eserini hac yolculuğu dönüşünde 911 (1506) yılında yazmış ve Gucerât Sultanı II. Muzaffer Şah’a sunmuştur. Yaklaşık 1100 beyitten meydana gelen mesnevi bazı nüshalarında yanlışlıkla Abdurrahman-ı Câmî’ye, bazılarında Abdülkādir-i Geylânî’ye nisbet edilmektedir. Eyüp Sabri Paşa da Mir’âtü’l-Haremeyn’inin kaynakları arasında bulunan eseri Câmî’ye izâfe etmiştir. Mes̱nevî’nin birçok nüshası mukaddes yerleri gösteren şekillerle süslenmiştir. Fütûḥu’l-Ḥaremeyn önce Abdülkādir-i Geylânî’nin eseri olarak Hindistan’da birkaç defa basılmış (Leknev 1875, 1893; Delhi 1875), daha sonra Lârî’ye nisbetle yayımlanmıştır (nşr. Ali Muhaddis, Tahran 1366; nşr. Resûl Ca‘feriyân, Kum 1373). Resûl Ca‘feriyân, yazdığı girişte eserin edebî ve dinî açıdan önemini ortaya koymuştur. Fütûḥu’l-Ḥaremeyn Muhyî-i Gülşenî tarafından Hüde’l-Haremeyn adıyla manzum olarak Türkçe’ye tercüme edilmiştir (Hidiviyye Ktp., nr. 7128, vr. 24b-47a).



BİBLİYOGRAFYA
, VII, 133; Sâm Mirza, Tuḥfe-i Sâmî (nşr. Vahîd Destgirdî), Tahran 1314 hş., s. 130; Lutf Ali Beg, Âteşkede (nşr. Ca‘fer-i Şehîdî), Tahran 1336 hş., s. 305; , II, 655; , V, 251; , s. 475-476; , IV, 3016-3018; a.mlf., Fihristvâre-i Kitâbhâ-yi Fârsî, Tahran 1374 hş., I, 144-145; Âgā Büzürg-i Tahrânî, eẕ-Ẕerîʿa ilâ teṣânîfi’ş-Şîʿa, Beyrut 1403/1983, XIX, 119-120; E. Berthels, “Muḥyi’l-dīn Lārī”, , VII, 478.
Bu madde ilk olarak 2006 senesinde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 31. cildinde, 81 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
BU MADDE
HAC ve KURBAN
DOSYASINDA YER ALMIŞTIR.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.