RÂFİ‘ b. MÂLİK

رافع بن مالك
Müellif:
RÂFİ‘ b. MÂLİK
Müellif: MUSTAFA KARATAŞ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2007
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 24.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/rafi-b-malik
MUSTAFA KARATAŞ, "RÂFİ‘ b. MÂLİK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/rafi-b-malik (24.07.2019).
Kopyalama metni
Hazrec kabilesinin Benî Züreyḳ kolundan olduğu için Zürekī nisbesiyle de anılır. Hz. Peygamber’den hadis rivayet eden diğer oğlu Rifâa’dan dolayı Ebû Rifâa künyesiyle de bilinen Râfi‘, Übey b. Selûl’ün kızı ve Abdullah b. Übeyy’in kız kardeşi Ümmü Mâlik ile evlendi. Ümmü Mâlik, Resûlullah’a biat eden hanımlardandı. Bu evlilikten Bedir Gazvesi’ne iştirak eden Mâlik, Rifâa ve Hallâd adlı oğulları dünyaya geldi. Câhiliye döneminde yazı yazdığı, iyi yüzdüğü ve iyi ok attığı kaydedilen pek az kimseden biri olan Râfi‘in Muâz b. Hâris (Afrâ) ile Mekke’ye gittikleri, Hz. Peygamber’le görüşüp müslüman oldukları, bu sebeple Hazrec kabilesinin ilk müslümanları diye bilindikleri kaydedilmektedir. Onun bütün Akabe biatlarında bulunduğu, Resûl-i Ekrem’in Medineliler’le irtibatını sağlamak üzere seçtiği on iki temsilciden biri olduğu, yetmiş beş Medineli’nin katıldığı Üçüncü Akabe Biatı’nda Medine’ye hicret ettiği takdirde Hz. Peygamber’i koruyacağına dair ilk defa onun söz verdiği belirtilmektedir. Râfi‘, Akabe’de Resûlullah ile görüştüğünde Hz. Peygamber o güne kadar inen âyetleri kendisine vermiş, Râfi‘ ondan Yûsuf sûresini öğrenmiş, Medine’ye döndüğünde bu sûreyi Benî Züreyḳ Mescidi’nde toplanan müslümanlara okumuş, bu sebeple Züreyḳ Mescidi Medine’de ilk Kur’ân-ı Kerîm okunan mescid diye anılmıştır. Resûl-i Ekrem de bu gayretinden dolayı Râfi‘den memnun olduğunu ifade etmiştir. Onun müslüman olup Mekke’ye yerleştiği, Tâhâ sûresi nâzil olduktan sonra sûreyi yazıp Medine’ye gittiği ve Züreyḳoğulları’na okuduğu da belirtilmiştir (İbnü’l-Esîr, II, 198). Râfi‘in Bedir Gazvesi’nde bulunduğu zikredilmekteyse de üç oğlunun da iştirak ettiği bu gazveye katılmadığı anlaşılmaktadır. Onun Akabe Biatı’nda bulunmayı Bedir Gazvesi’nde bulunmaktan üstün görmesi (Buhârî, “Meġāzî”, 13), Ehl-i Bedr’in üstünlüğünü vurgulayan hadisi duymaması sebebiyle ileri sürdüğü şahsî kanaati olmalıdır (İbn Hacer, Fetḥu’l-bârî, VII, 364). Hz. Peygamber’in Medine’de Saîd b. Zeyd ile kardeş ilân ettiği Râfi‘ b. Mâlik Uhud Gazvesi’nde şehid oldu (3/625).

BİBLİYOGRAFYA
İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, III, 596-597, 621-622; VIII, 382; İbn Hibbân, Meşâhîru ʿulemâʾi’l-emṣâr (nşr. M. Fleischhammer), Wiesbaden 1959, I, 24; İbn Abdülber, el-İstîʿâb, II, 494; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, II, 197-198; İbn Hacer, el-İṣâbe, I, 453-454, 499, 517; III, 344; a.mlf., Tehẕîbü’t-Tehẕîb, III, 232, 281; a.mlf., Hedyü’s-sârî (Hatîb), s. 498; a.mlf., Fetḥu’l-bârî (Hatîb), VII, 364; Seyyid Mehdî Hâirî, “Râfiʿ b. Mâlik b. el-ʿAclân Ḫazrecî-i Enṣârî”, DMT, VIII, 105-106.

Mustafa Karataş
Bu madde ilk olarak 2007 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 34. cildinde, 392 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.