ŞERÎD b. SÜVEYD - TDV İslâm Ansiklopedisi

ŞERÎD b. SÜVEYD

شريد بن سويد
Müellif:
ŞERÎD b. SÜVEYD
Müellif: ERDİNÇ AHATLI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2010
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 28.10.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/serid-b-suveyd
ERDİNÇ AHATLI, "ŞERÎD b. SÜVEYD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/serid-b-suveyd (28.10.2020).
Kopyalama metni
Aslen Hadramutlu olup burada yaşayan Kashamoğulları kabilesindendir. Gençlik döneminde kabilesinden bir kişiyi öldürünce Hadramut’tan kaçtı ve Tâif’te bulunan dayılarının yanına gitti. Buradaki Sakīf kabilesinin himayesine girerek Tâif’e yerleşti ve Sekafî nisbesiyle anılmaya başlandı. Daha sonra Ebü’l-Âs b. Ümeyye’nin kızı Âmine (Reyhâne) ile evlendi. Asıl adı Mâlik olan Şerîd, müslüman olmadan önce Mugīre b. Şu‘be’nin de aralarında bulunduğu on üç kişiyle Mısır’a gitmiş ve Mısır Valisi Mukavkıs ile görüşmüştür. Şerîd ve arkadaşlarına yakın ilgi gösteren vali Mugīre’ye yüz vermemiş, buna alınan Mugīre dönüş yolunda Şerîd’i ve arkadaşlarını öldürmeyi planlamış, kurduğu tuzaktan yalnız Şerîd kurtulabilmiş, bundan dolayı kendisine “Şerîd” (kaçak) lakabı verilmiştir. Bazı kaynaklarda adının Şerîk diye geçmesi bir yazım hatasıdır. Hendek Gazvesi’nden (5/627) sonra Medine’ye gidip müslüman olduğu anlaşılan ve buraya yerleşen Şerîd’i Hz. Peygamber bu isimle anmaya devam etti. Hudeybiye’de Resûl-i Ekrem’e biat eden sahâbîler arasında yer aldı ve muhtemelen Mekke fethinde de bulundu. Vedâ haccına katıldı ve Arafat’tan Müzdelife’ye kadar Resûlullah’ın yakınında yürüdü. Uzun bir ömür sürdüğü kaydedilen Şerîd, Yezîd b. Muâviye döneminde (680-683) ve kuvvetli bir ihtimale göre Medine’de vefat etti.

Şerîd b. Süveyd bir kısmı Hz. Peygamber’e dayanan yirmi dört rivayet nakletmiştir (İbn Hazm, s. 115-116). Daha çok Hicazlılar arasında yayılan rivayetleri kendisinden başta oğlu Amr olmak üzere Ebû Seleme b. Abdurrahman, Amr b. Nâfi‘ es-Sekafî ve Ya‘kūb b. Âsım es-Sekafî gibi tâbiîler nakletmiştir. Şerîd’in Câhiliye dönemine ait pek çok şiiri ezbere bildiği anlaşılmaktadır. Kendi ifadesine göre Resûl-i Ekrem bir gün onu terkisine alıp seyahate çıkmış, yolculuk sırasında ona Câhiliye devrinde yaşayan ve tek Allah inancını benimseyen Ümeyye b. Ebü’s-Salt’ın şiirlerinden ezbere bildiklerinin olup olmadığını sormuş, müsbet cevap alınca bunları okumasını istemiş ve okuduğu her beyitten sonra Resûlullah devam etmesini arzu etmiş, böylece Şerîd’in okuduğu beyitler 100’ü bulmuştur (Müslim, “Şiʿr”, 1; İbn Mâce “Edeb”, 41). Şerîd’in rivayetlerini Ahmed b. Hanbel el-Müsned’inde, Buhârî el-Edebü’l-müfred’inde, Tirmizî eş-Şemâʾilü’l-Muḥammediyye’sinde, Müslim el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’inde, Ebû Dâvûd, Nesâî ve İbn Mâce es-Sünen’lerinde tahriç etmişlerdir.

BİBLİYOGRAFYA
Vâkıdî, el-Meġāzî, III, 964-965; İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, V, 513; İbn Ebû Hâtim, el-Cerḥ ve’t-taʿdîl, IV, 382; İbn Hazm, Esmâʾü’ṣ-ṣaḥâbeti’r-ruvât (nşr. Seyyid Kesrevî Hasan), Beyrut 1412/1992, s. 115-116; İbn Abdülber, el-İstîʿâb (Bicâvî), II, 708; Ebû Zekeriyyâ İbn Mende, Kitâb fîhi Maʿrifetü esâmî erdâfi’n-nebî (nşr. Yahyâ Muhtâr Gazzâvî), Beyrut 1410/1990, s. 51-53; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-ġābe, II, 520-521; İbn Hacer, el-İṣâbe (Bicâvî), III, 340-341; a.mlf., Tehẕîbü’t-Tehẕîb, Beyrut 1404/1984, IV, 292.

Erdinç Ahatlı
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2010 yılında İstanbul'da basılan 38. cildinde, 582 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER