ABDÜLAHAD NÛRİ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ABDÜLAHAD NÛRİ

Müellif:
ABDÜLAHAD NÛRİ
Müellif: ABDULLAH UÇMAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 05.12.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulahad-nuri
ABDULLAH UÇMAN, "ABDÜLAHAD NÛRİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulahad-nuri (05.12.2020).
Kopyalama metni

1003 (1594) veya 1013 (1604) yılında Sivas’ta doğdu. Babası Kadı Muslihuddin Mustafa Safâyî Efendi, Şemseddin Sivâsî’nin kardeşi olan Sivas müftüsü Ebü’l-Berekât İsmâil Efendi’nin oğludur. Annesi ise Şemseddin Sivâsî’nin büyük kardeşi Muharrem Efendi’nin kızı Safâ Hatun’dur. Küçük yaşta babasını kaybedince dayısı Abdülmecid Sivâsî tarafından yetiştirildi. Abdülmecid, devrin padişahı III. Mehmed tarafından saraya davet edilince onunla birlikte İstanbul’a geldi. Burada bir yandan tahsiline devam ederken diğer yandan da dayısının yanında sülûkünü tamamladı. Birbiri ardından kırk erbaîn çıkardığı ve 1600 gün sürekli halvet ve itikâfta kaldığı rivayet edilen Abdülahad Nûri, hilâfet aldıktan sonra irşadda bulunmak ve tarikatı yaymak üzere dayısı tarafından Midilli’ye gönderildi. Ancak bu sırada Şeyhülislâm Esad Efendi, kendisini Mehmed Ağa Tekkesi şeyhliğine tayin edince, 1620 tarihinde İstanbul’a döndü. 1631’de Fatih, 1641’de Beyazıt, ardından da Ayasofya camilerinde vaaz etmek üzere kürsü şeyhliğine tayin edildi. Sultan Ahmed Camii’nin açılış merasiminde bulundu. Safer 1061’de (1651) vefat etti. Eyüp Nişancası’nda Abdülmecid Sivâsî’nin türbesi karşısına defnedildi.

Tomar’da bildirildiğine göre Sivâsiyye tarikatı, devrinin önde gelen mutasavvıf ve âlimleri arasında yer alan Abdülahad Nûri’ye nisbet edilmektedir. O ayrıca tasavvufî şiirler ve ilâhiler yazmış, çoğu risâle hacminde, dinî-tasavvufî muhtevalı Arapça birçok eser kaleme almıştır. Mürettep divanının İstanbul kütüphanelerinde çeşitli nüshaları vardır (meselâ bk. İÜ Ktp., TY, nr. 1350; Hacı Selim Ağa Ktp., Aziz Mahmud Hüdâyî, nr. 1875/21). Sefînetü’l-evliyâʾ ve Osmanlı Müellifleri’nde otuza yakın eserinden bahsedilmektedir. Eserlerinden bazıları şunlardır: Riyâżü’l-eẕkâr; Mevʿiẓatü’l-ḥasene; Mirʾâtü’l-vücûd ve mirḳātü’ş-şühûd fi’l-merâtibi’l-külliyye ve’l-ḥażerât (Abdülganî en-Nablusî tarafından Risâle-i Ḥażerât-ı Ḫams adıyla şerhedilmiştir); Risâle fî cevâzi devrâni’s-sûfiyye, Risâletü’s-semâiyyeti’n-Nûriyye, Reddü âsâri’l-mütemerridîn. Son üç eser Türkçe’dir.


BİBLİYOGRAFYA

Nazmî, Hediyyetü’l-ihvân, Süleymaniye Ktp., Reşid Efendi, nr. 495, vr. 147a.

Abdülahad Nûri, Silsilenâme, Süleymaniye Ktp., Çelebi Abdullah, nr. 172, vr. 86a.

, III, 358-370.

, III, 204.

, I, 121-122.

, s. 116-117.

,, I, 55, 87, 103, 107.

, III, 345.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul'da basılan 1. cildinde, 178-179 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER