ABDÜLAZÎZ el-BUHÂRÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ABDÜLAZÎZ el-BUHÂRÎ

عبد العزيز البخاري
Müellif:
ABDÜLAZÎZ el-BUHÂRÎ
Müellif: FAHRETTİN ATAR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.10.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulaziz-el-buhari
FAHRETTİN ATAR, "ABDÜLAZÎZ el-BUHÂRÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulaziz-el-buhari (22.10.2021).
Kopyalama metni

Daha çok fıkıh usulüne dair yazdığı eserlerle tanınmıştır. Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Amcası Fahreddin Muhammed el-Maymergī ve Hâfızüddin Muhammed el-Buhârî’den fıkıh okudu. Yetiştirdiği talebeler arasında Kıvâmüddin Muhammed el-Kâkî ve Cemâleddin Ömer el-Habbâzî gibi meşhur Hanefî âlimleri bulunmaktadır.

Eserleri. Keşfü’l-esrâr fî şerḥi Uṣûli’l-Pezdevî. Fahrülislâm el-Pezdevî’nin (ö. 482/1089) Hanefî metoduna göre yazdığı fıkıh usulüne dair eserinin şerhidir. Keşfü’l-esrâr, Pezdevî’nin eseri üzerine yapılan şerhlerin en genişi ve en meşhurudur. Abdülazîz el-Buhârî bu eserini yazarken Gazzâlî’nin kelâmcıların metoduna göre kaleme aldığı el-Müstaṣfâ adlı eserinden de faydalanmıştır. Keşfü’l-esrâr, üslûbu açık ve güzel olduğundan daha sonraki âlimler için de önemli bir kaynak olmuştur. Nitekim Teftâzânî fıkıh usulüne dair et-Telvîḥ adlı eserinde bu kitaptan çokça iktibaslarda bulunmuştur. Keşfü’l-esrâr, Kahire’de (1307) ve İstanbul’da (1307-1308) dört cilt halinde yayımlanmıştır.

Abdülazîz el-Buhârî’nin fıkıh usulüne dair diğer eseri, Hüsâmeddin el-Ahsîkesî’nin (ö. 644/1247) el-Münteḫab adlı eserine et-Taḥḳīḳ (Ġāyetü’t-taḥḳīḳ veya Şerḥu’l-Ḥusâmî) adıyla yaptığı şerhtir. Müellifin Keşfü’l-esrâr’dan sonra kaleme aldığı bu eser de neşredilmiştir (Leknev 1871, 1876). Abdülazîz el-Buhârî’nin “Kitâbü’n-nikâh”a kadar yazdığı el-Hidâye şerhi; el-Erbaʿûn fi’l-ḥadîs̱; ev, cami ve şehir çevreleriyle ilgili hükümleri ihtiva eden Kitâbü’l-Efniyye adlı eserleriyle, ferâize dair Risâle fî taḫrîci mesâʾili ẕevi’l-erḥâm fi’l-ferâʾiż (Selim Ağa Ktp., nr. 1276/4, 12 varak) adlı bir risâlesi de bulunmaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

, I, 3-4.

Kureşî, el-Cevâhirü’l-muḍıyye (nşr. Abdülfettâh Muhammed el-Hulv), Kahire 1398-99/1978-79, II, 428.

, s. 35.

, I, 112; II, 1395, 1848-1849.

, s. 94-95.

, I, 581.

, I, 537-538.

, I, 637, 654; II, 268.

Seyyid Bey, Usûl-i Fıkıh, İstanbul 1333, s. 53-54, 193.

, IV, 137.

, V, 242.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul’da basılan 1. cildinde, 186-187 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER