AHSÎKESÎ

الأخسيكثي
AHSÎKESÎ
Müellif: MUSTAFA UZUNPOSTALCI
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 06.07.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahsikesi
MUSTAFA UZUNPOSTALCI, "AHSÎKESÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahsikesi (06.07.2020).
Kopyalama metni

Mâverâünnehir Hanefî fukahası arasında önemli bir yeri vardır ve özellikle fıkıh usulüne dair muhtasar eseriyle tanınmıştır. Hayatı hakkında fazla bilgi vermeyen kaynaklar, Muhammed b. Muhammed el-Îdî el-Buhârî ve Muhammed b. Ömer en-Nevcâbâzî’nin (Nevhâbâzî-Nûcâbâzî) kendisinden fıkıh tahsil ettiklerini kaydederler.

Hüsâmeddin el-Ahsîkesî’nin fıkıh usulüne dair el-Münteḫab fî uṣûli’l-meẕheb adlı eseri, lakabına nisbetle el-Münteḫabü’l-Ḥüsâmî adıyla meşhur olmuştur. Birçok yazma nüshası bulunan eser defalarca basılmıştır (Leknev 1877; M. Fâiz Gankûhî’nin et-Taʿlîḳu’l-ḥâmî adlı şerhiyle, Leknev 1317; Mevlevî Muhammed İbrâhim’in hâşiyesiyle, Leknev 1318, 1324; Nizâmeddin el-Kureşî’nin şerhi en-Niẓâmî ile, Dehli 1907; Ahmed b. Abdülhak ed-Dihlevî’nin en-Nâmî adlı şerhiyle, Dehli 1326). Fukaha arasında kabul görerek elden ele dolaşan bu derli toplu ve özlü eser, tanınmış bazı Hanefî âlimleri tarafından da şerhedilmiştir. Sayıları onu aşan bu şerhler arasında başlıcaları şunlardır: Hüseyin es-Siğnâkī’nin el-Vâfî; Abdülazîz el-Buhârî’nin Ġāyetü’t-taḥkīḳ (et-Taḥḳīḳ, veya Şerḥu’l-Münteḫabi’l-Ḥüsâmî); Emîr Kâtib el-İtkānî’nin et-Tebyîn ve Hâfızüddin en-Nesefî’nin şerhi. Bunlardan Abdülazîz el-Buhârî’nin şerhi basılmış olup (Leknev 1871, 1876) diğerleri yazma halindedir. Emîr Kâtib’in şerhi Sâbır Nâsır Mustafa Osman, Nesefî’nin şerhi de Salim Öğüt tarafından edisyon kritiği yapılarak neşre hazırlanmıştır (bk. bibl.).

Ahsîkesî’nin kaynaklarda adı geçen diğer eserleri de şunlardır: Miftâḥu’l-uṣûl, Ġāyetü’t-taḥḳīḳ, Deḳāʾiḳu’l-uṣûl ve’t-tebyîn.


BİBLİYOGRAFYA

, Haydarâbâd 1332, II, 120.

, Bağdat 1962, s. 57.

, I, 635, 640, 729.

, II, 1848-1849.

, s. 188.

, II, 123.

, I, 406, 538.

, I, 474; Suppl., I, 654.

, VII, 255-256.

, XI, 253.

Sâbır Nâsır Mustafa Osman, et-Tebyîn li-Ḳıvâmiddîn Emîr Kâtib el-İtḳānî (doktora tezi, 1400/1980), Ezher Üniversitesi.

Salim Öğüt, Şerḥu Ḥâfiẓiddîn en-Nesefî li-Kitâbi’l-Münteḫab fî uṣûli’l-meẕheb (doktora tezi, 1408/1988), Mekke Ümmülkurâ Üniversitesi, s. 8-17.

B. Spuler, “Ak̲h̲sīkat̲h̲”, , I, 330.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1989 yılında İstanbul'da basılan 2. cildinde, 181 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER