ABDÜLKĀDİR el-KEVKEBÂNÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

ABDÜLKĀDİR el-KEVKEBÂNÎ

عبد القادر الكوكباني
Müellif:
ABDÜLKĀDİR el-KEVKEBÂNÎ
Müellif: VECDİ AKYÜZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 07.12.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulkadir-el-kevkebani
VECDİ AKYÜZ, "ABDÜLKĀDİR el-KEVKEBÂNÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdulkadir-el-kevkebani (07.12.2021).
Kopyalama metni

Soyu Hz. Hasan’a ulaşan Yemen Zeydî imamlarından Mehdî-Lidînillâh Ahmed b. Yahyâ’nın (ö. 850/1446) neslinden gelen Abdülkādir, Zilkade 1135’te (Ağustos 1723) Yemen’in Kevkebân şehrinde doğdu. İlk tahsilini burada yaptıktan sonra San‘a’ya gitti. Orada Muhammed b. İsmâil el-Emîr es-San‘ânî, Hâşim b. Yahyâ gibi âlimlerin derslerine devam etti. Ayrıca Yemen’in hemen hemen bütün şehirlerini dolaşarak buralarda görüştüğü âlimlerin ders ve sohbetlerinde bulundu. Daha sonra Mekke’ye ve Medine’ye gitti. İki yıl kaldığı Haremeyn’de çok sayıda âlimle tanışarak onlardan faydalandı. Bir müddet sonra Kevkebân’a dönerek kendisini öğretim faaliyetlerine verdi. Birçok talebe yetiştiren Kevkebânî, hocası Emîr es-San‘ânî’nin vefatından sonra Yemen bölgesinde onun yerini dolduran en büyük âlim olarak meşhur oldu.

Kevkebânî, Kevkebân emîri ile arasının açılması üzerine San‘a’ya taşındı. Orada Kāsım b. Yahyâ el-Havlânî, Ali b. Abdullah el-Celâl, hocası Emîr es-San‘ânî’nin oğlu Abdullah ve daha birçokları kendisinden ilim tahsil ettiler. Ayrıca seçkin talebelerinden biri olan Muhammed b. Ali eş-Şevkânî de hadis, fıkıh, kelâm ve lugat ilimlerinin temel eserlerini ondan okudu. Hatta Kevkebânî, ona bütün rivayetlerini nakletmek üzere umumi icâzet vermiş ve onu Neylü’l-evṭâr’ı yazmaya teşvik etmiştir. Kendisine ilk formaları gösterince ayrıntılara fazla yer vermemesini tavsiye etmiş, o da eserini hocasının bu tavsiyesi doğrultusunda kaleme almıştır.

Rebîülevvel 1207’de (Ekim 1792) San‘a’da vefat eden Kevkebânî, İslâmî ilimler alanında büyük bir otorite olduğu kadar, edebiyat ve tıp alanında da geniş bilgiye sahipti. Son derece zeki ve tartışmalarında diyalektiği çok iyi kullanan bir kimse idi. Muhtelif dallarda birçok âlim kendisinden faydalanmış, daha çok öğretimle meşgul olduğu için fazla eser verememiştir. Kaynaklarda adları geçen başlıca eserleri şunlardır: Şerḥu Nüzheti’ṭ-ṭarf fi’l-cârri ve’l-mecrûri ve’ẓ-ẓarf, Felekü’l-Ḳāmûs, Ḥâşiye ʿalâ Ḍavʾi’n-nehâr, Risâle fî baʿżi’l-ʿaḳāḳīri’ṭ-ṭıbbiyye, Ḥâşiyetü’l-Ḳasṭallânî, Ḥâşiyetü’l-Muṭavvel.


BİBLİYOGRAFYA

Şevkânî, el-Bedrü’ṭ-ṭâliʿ, Kahire 1348 → Beyrut, ts. (Dârü’l-ma‘rife), I, 360-368.

Sıddîk Hasan Han, Ebcedü’l-ʿulûm, Beyrut, ts. (Dârü’l-kütübi’l-ilmiyye), III, 183.

, I, 599.

, IV, 162.

, V, 282.

Hayreddin Karaman, İslâm Hukuk Tarihi, İstanbul 1975, s. 179.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul’da basılan 1. cildinde, 240-241 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER