AHMED el-MENÎNÎ

أحمد المنيني
Müellif:
AHMED el-MENÎNÎ
Müellif: DİA
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-el-menini
DİA, "AHMED el-MENÎNÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-el-menini (21.11.2019).
Kopyalama metni
6 Mart 1678’de Şam köylerinden Menîn’de doğdu. Şam bölgesinin tanınmış bir ulemâ ailesine mensuptur. Trablusşam’ın Birkail köyünden olan babası, önce Şam’da Sâlihiyye’ye, daha sonra 1636’da Menîn köyüne yerleşmiş âlim bir kimse idi. İlk tahsilini bu köyde yapan Menînî, on üç yaşlarında Şam’da bulunan kardeşinin yanına gitti ve orada tahsiline devam etti. Aralarında Ebü’l-Mevâhib el-Hanbelî ve Abdülganî en-Nablusî gibi tanınmış âlimlerin de bulunduğu birçok hocadan ders aldı. Şam’ın önde gelen mutasavvıfları vasıtasıyla Nakşibendî, Kādirî ve Halvetî tarikatlarına intisap etti. Başta Emeviyye Camii olmak üzere birçok medresede müderrislik yaptı, edebiyat ve şiirle de meşgul oldu. Emeviyye Camii’nde Beyzâvî Tefsiri ve Sahîh-î Buhârî’nin yanı sıra çeşitli dersler okuttu. Aralarında Silkü’d-dürer müellifi Murâdî’nin babası Ali b. Muhammed el-Murâdî’nin de bulunduğu birçok talebe yetiştirdi. İki defa İstanbul’a giden Menînî, Târîh-i Utbî adıyla bilinen Sîretü’l-Yemînî’ye yazdığı şerh dolayısıyla İstanbul’da büyük ilgi gördü ve kendisine Süleymaniye müderrisliği pâyesi verildi. Ayrıca Şam Sümeysâtiyye ve Umeriyye medreseleri mütevelliliği ile Emeviyye Camii hatipliğini de yapan Menînî, 17 Şubat 1759’da Şam’da öldü.

Menînî’nin en önemli eseri, Utbî’nin Gazneli Sultanı Yemînüddevle Mahmûd b. Sebük Tegin devrine ait Sîretü’l-Yemînî (Târîhu’l-Yemînî) adlı tarihine yazdığı iki ciltlik şerhtir (Kahire 1286). el-İlâm bi-fezâili’ş-Şâm adlı diğer eseri ise yazma halindedir. el-İlâm Şerif Mehmed Efendi tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiştir. Bahâeddin el-Âmilî’nin Vesîletü’l-fevz ve’l-emân fî medhi sâhibi’z-zamân isimli Mehdî hakkındaki kasidesine yaptığı şerh, Âmilî’nin el-Keşkûl adlı eseriyle birlikte basılmıştır (Bulak 1288, Kahire 1305). Ayrıca, el-Kavlü’s-sedîd fî muttasıli’l-esânîd (hocalarının isnadlarını verdiği eseri); Şerhu’s-sadr bi-şerhi urcûzeti istinzâli’n-nasr bi’t-tevessül li-ehli Bedr (Kahire 1281); Şerhu Câhiliyyeti’l-kader bi-esmâi ashâbi seyyidi’l-melâiketi ve’l-beşer; Mevâhibü’l-mücîb fî hasâisi’l-habîb ve bunun şerhi Fethu’l-karîb; Dîvân ve diğer bazı manzum eserleri ile İdâetü’d-derârî fî Şerhi Sahîhi’l-Buhârî adlı eksik bir Buhârî şerhi vardır.

BİBLİYOGRAFYA
Murâdî, Silkü’d-dürer, Bulak 1301, I, 133-145; İsmet, Tekmiletü’ş-Şekāik, s. 30-31, 70; Serkîs, Muʿcem, II, 1305, 1311, 1808; Brockelmann, GAL, II, 364, 547; Suppl., II, 391-392, 596; Ziriklî, el-Aʿlâm, I, 175; Abdülhay el-Kettânî, Fihrisü’l-fehâris, II, 979; Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, II, 15-16; Babinger (Üçok), s. 318.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 100 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.