AHMED HÜSÂMEDDİN DEDE

Müellif:
AHMED HÜSÂMEDDİN DEDE
Müellif: NURİ ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 16.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-husameddin-dede
NURİ ÖZCAN, "AHMED HÜSÂMEDDİN DEDE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-husameddin-dede (16.12.2019).
Kopyalama metni
Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhlerinden Abdülbâki Nâsır Dede’nin torunu, aynı mevlevîhânenin aşçıbaşısı Hacı Ârif Dede’nin oğludur. 1839’da İstanbul’da Yenikapı Mevlevîhânesi’nde doğdu. Burada şeyh Osman Selâhaddin Dede’den tasavvuf ve edebiyat, mûsikişinaslardan da mûsiki bilgileri alarak yetişti. Bir müddet sonra bu mevlevîhânenin kudümzenbaşılığına tayin edildi. 1900’de İstanbul’da vefat etti. Oğullarından Cemal Dede (ö. 1899) bir müddet aynı mevlevîhânenin neyzenbaşılığını yapmış değerli neyzenlerdendir.

Ahmed Hüsâmeddin Dede, bestelediği dinî eserlerle zamanının önde gelen mûsikişinasları arasında yer almıştır. Bunların en önemlisi râhatülervah makamındaki Mevlevî âyinidir. Eserlerinden sadece bu âyini ve iki “şuğul”ü zamanımıza ulaşabilmiştir. Tabii bir ses güzelliğine de sahip olan Ahmed Hüsâmeddin, başarılı âyin ve na‘t okuyuculuğu ve mutribi idare etmekteki hâkimiyeti ile de şöhret bulmuştur. Mûsikişinaslığı yanında şiir ile de meşgul olmuş, ancak Na‘tî mahlasını kullandığı manzumelerinin çoğu kaybolmuştur.

BİBLİYOGRAFYA
Mehmed Ziyâ, Yenikapı Mevlevîhânesi, İstanbul 1329, s. 194; Mevlevî Âyinleri (İstanbul Konservatuvarı neşriyatı), İstanbul 1938, XVI, 816-822; Zekâizâde Ahmet [Irsoy], “Serkudûmî Ahmed Hüsâmeddin Dede”, a.e., XVI, 824; Ergun, Antoloji, II, 49, 511, 512; İbnülemin, Hoş Sadâ, s. 190-191; Sadettin Heper, Mevlevî Âyinleri, Konya 1974, s. 368-374, 528; Öztuna, TMA, I, 271-272.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 92 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.