ALKAMÎ

العلقمي
Müellif:
ALKAMÎ
Müellif: MÜCTEBA UĞUR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.07.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/alkami
MÜCTEBA UĞUR, "ALKAMÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/alkami (22.07.2019).
Kopyalama metni
Kahire’de doğdu (897/1491-92); daha çok Alkamî veya Şems el-Alkamî diye tanındı. Bazı kaynaklarda Kevkebî nisbesiyle de anılır. Süyûtî’nin derslerine devam etti ve ondan icâzet aldı. Aklî ve naklî ilimlerde ihtisas kazandıktan sonra uzun yıllar Ezher’de usul, fıkıh ve hadis okuttu. Hayır sever bir zengin olması sebebiyle fakirlere yardımdan ve camileri tamir ettirmekten hoşlanırdı. Ölümüyle ilgili olarak farklı tarihler zikrediliyorsa da 969 (1561-62) yılında Kahire’de vefat ettiği bilinmektedir.

Eserleri. Bilinen ve dördü hadise, biri de tefsire dair olan eserleri şunlardır: 1. el-Kevkebü’l-münîr bi-şerḥi’l-Câmiʿi’ṣ-ṣaġīr. Hocası Süyûtî’nin el-Câmiʿu’s-sagır adlı eserine yazdığı ve ölümünden bir yıl önce tamamladığı üç ciltlik şerh olup Süleymaniye (Lâleli, nr. 482-483; Beşir Ağa, nr. 102-103; Ayasofya, nr. 0.561; Kılıç Ali Paşa, nr. 204-207; Süleymaniye, nr. 239-242; Fâtih, nr. 777-780; Turhan H. Sultan, nr. 53) ve Nuruosmaniye (nr. 669-670/933-936) kütüphanelerinde nüshaları bulunmaktadır. Müellifin kendi eserinden el-Müntehab min şerhi’l-Câmiʿi’s-sagır li’l-ʿAlkamî adıyla küçük bir hulâsa yaptığı da anlaşılmaktadır (Süleymaniye Ktp., Süleymaniye, nr. 1029/27, 30). 2. Mülteka’l-bahreyn fi’l-cemʿ beyne kelâmi’ş-şeyhayn. Adından Buhârî ile Müslim’in el-Câmiʿu’s-sahîhlerine müştereken aldıkları (müttefekun aleyh) hadisleri derleyen bir eser olduğu anlaşılmaktadır. 3. Muhtasaru İthâfi’l-mehere bi-etrâfi’l-ʿaşere. İbn Hacer el-Askalânî’nin İthâfü’l-mehere adlı sekiz ciltlik kitabının muhtasarıdır. Eser Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye’de bulunmaktadır (bk. Ziriklî, VI, 196). 4. et-Tuḥafü’ẓ-ẓırâf fî telḫîṣi’l-eṭrâf. Medine’de Ârif Hikmet Kütüphanesi’nde bulunmaktadır (bk. Ziriklî, VI, 196). 5. Kabesü’n-neyyireyn ʿalâ Tefsîri’l-Celâleyn. Tefsîrü’l-Celâleyn’e yazdığı hâşiyedir (bk. Fihrisü’l-kütübi’l-ʿArabiyye, I, 45).

BİBLİYOGRAFYA
İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, VIII, 338; Gazzî, el-Kevâkibü’s-sâʾire (nşr. Cebrâil S. Cebbûr), Beyrut 1979, III, 62; Keşfü’ẓ-ẓunûn, I, 445, 560; II, 1816; Abdülhay el-Kettânî, Fihrisü’l-fehâris, II, 826-827; ayrıca bk. I, 326, 465; II, 802, 1125; Fihrisü’l-kütübi’l-ʿArabiyyeti’l-mevcûde bi-Dâri’l-Kütübi’l-Mıṣriyye, Kahire 1345-48/1926-34, I, 45; Brockelmann, GAL, II, 186; Suppl., II, 180, 183-184, 186; Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, X, 144; Ziriklî, el-Aʿlâm (Fethullah), VI, 195-196.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 468-469 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.