BÂ FADL - TDV İslâm Ansiklopedisi

BÂ FADL

با فضل
Müellif:
BÂ FADL
Müellif: SÂMÎ es-SAKKÂR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 28.01.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ba-fadl
SÂMÎ es-SAKKÂR, "BÂ FADL", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ba-fadl (28.01.2021).
Kopyalama metni

Mezhic kabilesinin Sa‘d el-Âşire koluna mensup olan Bâ Fadl, Bâ Alevîler’in IX. (XV.) yüzyılda Terim’de hâkim duruma gelmelerinden önce buranın en nüfuzlu ve hatırı sayılır ailesi idi. Bu aileden birçok mutasavvıf ve fakih yetişmiştir. Cemâleddin Muhammed b. Ahmed (ö. 903/1498) Bâ Fadl’ın Aden kolunun kurucusu olup burada müderrislik ve müftülük yapmış, çeşitli eserler yazmış, Yemen’deki Tâhirî hükümdarlarından Sultan Âmir b. Abdülvehhâb’ın (Âmir II) nezdinde büyük bir itibar kazanmıştı.

Bâ Fadl’ın Şihr’de yerleşmiş olan diğer kolu Bel Hâc diye anılır. Bu kolun kurucusu Abdullah b. Abdurrahman b. Ebû Bekir (ö. 918/1513) öğrenimine Şihr’de başlamış, bilgisini arttırmak için çeşitli seyahatler yapmış, bir süre Mekke’de ikamet ettikten sonra memleketi olan Şihr’e dönerek müderrislik ve müftülük yapmaya başlamıştır. Bazı tasavvufî ve fıkhî eserler yazmış ve burada vefat etmiştir. Herkesin saygı gösterdiği ünlü bir kişi olan Abdullah b. Abdurrahman, Hadramut sultanları ile kabileler arasında çıkan ihtilâflar konusunda ara buluculuk yapardı.

Abdullah’ın Ahmed ve Hüseyin adında iki oğlu vardı. eş-Şehîd diye anılan Şehâbeddin Ahmed b. Abdullah babasının ölümünden sonra onun yerine geçerek ders ve fetva verdi, çeşitli eserler yazdı. Portekizliler’in şehri istilâsı sırasında çıkan çatışmalar esnasında şehid düştü (929/1523) ve babasının yanına gömüldü. Şâzeliyye tarikatına meyleden diğer oğlu Hüseyin (ö. 979/1572), İbnü’l-Arabî’nin eserlerine büyük değer verirdi.

Hüseyin b. Ahmed eş-Şehîd (ö. 1087/1677), Zeynüddin b. Ahmed (ö. 1026/1617), Muhammed b. İsmâil (ö. 1006/1597), Ahmed b. Abdullah es-Sûdî (ö. 1044/1634) gibi kişiler bu ailenin tanınmış simalarındandır.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 23-26, 92-93, 125-126, 308-310.

, III, 395-396.

, VIII, 122, 163.

, II, 389; Suppl., II, 528.

, I, 23, 44, 98, 100, 135.

, I, 295; VI, 68.

F. Wüstenfeld, Die Çufiten in Süd-Arabien im XI (XVII) Jahrhundert, Göttingen 1883, s. 86-90.

R. B. Serjeant, The Saiyids of Hadramawt, London 1957, s. 12, 14.

a.mlf., “Historians and Historiography of Hadramawt”, , XXV (1962), s. 256.

M. A. Ghul, “Faḍl, Bā”, , II, 729-730.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1991 yılında İstanbul'da basılan 4. cildinde, 357-358 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER