BÂKŪM er-RÛMÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi

BÂKŪM er-RÛMÎ

باقوم الرومي
BÂKŪM er-RÛMÎ
Müellif: İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1991
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 20.04.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bakum-er-rumi
İSMAİL LÜTFİ ÇAKAN, "BÂKŪM er-RÛMÎ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bakum-er-rumi (20.04.2021).
Kopyalama metni

Asıl adı Bakom’dur. Hz. Peygamber için minber yaptıkları rivayet edilen yedi kişiden biri olup Rum asıllıdır. Adının Bâkūl veya Belkūm olduğu da nakledilen bu sahâbî Ümeyye oğullarının kölesiydi. Medine’ye hicret ettikten sonra ensardan bir hanımın hizmetinde bulundu. Hz. Peygamber bu hanımdan, marangoz olan kölesine halka hitap ederken üzerine oturabileceği bir minber yaptırmasını istedi. Bâkūm da ılgın ağacından üç basamaklı bir minber yaptı.

Kaynaklarda İslâmiyet’ten önce Kureyşliler’in Bâkūm adında Rum asıllı bir kimseye Kâbe’yi yeniden yaptırdıkları kaydedilmektedir. Bu rivayete göre hem mimar hem de tüccar olan Bâkūm’a ait bir gemi fırtınaya yakalanarak parçalanmış, aktaş, tahta ve demir yüklü olan gemi Cidde Şuaybiye Limanı önlerine sürüklenmişti. Bu haber üzerine Mekkeliler Cidde’ye giderek geminin enkazını satın almışlar, Bâkūm’la da Kâbe’yi yeniden inşa etmek üzere anlaşmışlardı. O sıralarda otuz beş yaşında bulunan Hz. Peygamber’in Kâbe inşaatı için sırtında taş taşıdığı ve kabileler arasında hakemlik yaparak bir ihtilâfı ortadan kaldırdığı bilinmektedir. Süheylî ve İbn Hacer el-Askalânî’nin de kaydettikleri gibi Mescid-i Nebevî’ye minber yapan Bâkūm ile Kâbe’yi yeniden inşa eden bu zatın aynı kişi olması ihtimal dahilindedir. Bâkūm’un Kâbe inşaatında sadece mimarlık yaptığı, marangozluk işlerini ise Mekke’de bulunan bir Kıptî’nin üstlendiği rivayeti de vardır.

Minberi hicretin 6 (627-28), 7 veya 9. yılında yaptığı söylenen Bâkūm’un nerede ve ne zaman öldüğü bilinmemektedir.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 83.

, I, 145.

, II, 277-278.

, I, 195.

, I, 136-137, 166.

a.mlf., Fetḥu’l-bârî (Sa‘d), III, 39-40; V, 59-60.

, II, 323-324; III, 73-74.

, II, 68.

Köksal, İslâm Târihi, Mekke Devri, İstanbul 1981, s. 112-113.

Johs. Pedersen, “Mescid”, , VIII, 32.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1991 yılında İstanbul’da basılan 4. cildinde, 548 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER