BEHLÛL EFENDİ - TDV İslâm Ansiklopedisi

BEHLÛL EFENDİ

Müellif:
BEHLÛL EFENDİ
Müellif: NURİ ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.04.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/behlul-efendi
NURİ ÖZCAN, "BEHLÛL EFENDİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/behlul-efendi (22.04.2021).
Kopyalama metni

Fatih Sarıgüzel’de doğdu. Babası Rifat Efendi’dir. Mahalle mektebi ve rüşdiye tahsilinden sonra memuriyet hayatına atıldı. Bahriye Nezâreti’nde göreve başladı, çeşitli vazifelerde bulunduktan sonra Mahzen-i Evrak Kalemi mümeyyizliğinden emekliye ayrıldı. 1895’te İstanbul’da vefat etti.

Genç yaşta Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi Osman Selâhaddin Dede’ye (ö. 1887) intisap etti ve mûsikiye ait ilk bilgileri ondan aldı. İlk zamanlar kısa bir süre Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi’den istifade etmişse de mûsikideki asıl hocası adı geçen mevlevîhânenin neyzenlerinden Mûsâ Dede’dir. Ayrıca Şâhinbeyzâde Mehmed Bey başta olmak üzere Kazasker Mustafa İzzet Efendi ve Dellâlzâde İsmâil Efendi de faydalandığı mûsikişinaslar arasındadır.

Güzel sesinin yanında kuvvetli bir mûsiki bilgisine sahip olan Behlûl Efendi, zamanının en iyi mûsiki icracıları arasında yer almış, özellikle durak okumakta şöhret bulmuştur. Yenikapı Mevlevîhânesi’nde na‘t ve âyîn-i şerif, Üsküdar’daki Nalçacı ve Nasûhî tekkelerinde durak okurdu. Sadrazam Âlî Paşa’nın başmüezzinliğini yapmış, dinî ve din dışı sahada da hayli eser bestelemiştir. Ancak bir durak ve iki ilâhisinin notası günümüze ulaşmıştır. Bu arada birçok talebe yetiştirmiştir. Bunlar arasında Şeyh Musullu Âmâ Osman, zâkirbaşı Malak Hâfız, Şeyh Mesud, yeğenleri Bestenigâr Ziyâ Bey ve Şeyh İhsan İyisan en meşhurlarıdır.


BİBLİYOGRAFYA

Mehmed Ziyâ, “Şeyh Hüseyin Fahreddin Efendi”, 1328 Mali Senesine Mahsus Musavver Nevsâl-i Osmânî, İstanbul 1328-30, s. 289.

, II, 442-444, 480, 491, 644, 663-664.

Suphi Ezgi, Türk Musikisi Klasiklerinden Temcit-Na’t-Salât-Durak, İstanbul 1945, s. 47-48.

, s. 104-105.

, III, 62-63.

, V, 80-81.

Yılmaz Öztuna, Dede Efendi, İstanbul 1987, s. 76.

Mehmed Nazmi Özalp, Türk Musikisi Tarihi [baskı yeri ve tarihi yok], TRT Müzik Dairesi Yayınlarından, I, 265.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1992 yılında İstanbul’da basılan 5. cildinde, 353 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER