BEZZÂR

البزار
BEZZÂR
Müellif: M. YAŞAR KANDEMİR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 14.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/bezzar
M. YAŞAR KANDEMİR, "BEZZÂR", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/bezzar (14.11.2019).
Kopyalama metni

Hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. “Tohum satıcısı” anlamına gelen Bezzâr lakabını hangi sebeple aldığı bilinmemektedir. Hüdbe b. Hâlid, Abdüla‘lâ b. Hammâd ve Bündâr gibi hocalardan hadis öğrendi. Kendisinden de İbn Kāni‘, Ebü’l-Kāsım et-Taberânî ve Ebü’ş-Şeyh gibi birçok muhaddis hadis rivayet etti. Muhaddisler genellikle hadis tahsil etmek için ilim muhitlerine seyahatler yaparken Bezzâr, bildiği hadisleri daha geniş muhitlere yaymak maksadıyla İsfahan, Bağdat, Mısır, Mekke ve Şam bölgesindeki Remle’ye bizzat kendisi gitti. Rivayet ettiği hadislerde bulunan illet*leri de talebelerine söylerdi. Tamamı hadis öğrenim ve öğretimi için harcanan seksen yıllık bir ömürden sonra Remle’de vefat etti.

Hadis tenkitçileri onu sika* bir muhaddis olarak kabul etmekle beraber hadis okuturken eline kitap almayıp güçlü hâfızasına güvenip ezbere rivayette bulunduğu için çok yanıldığını söylerler.

Eserleri. 1. el-Müsned. el-Müsnedü’l-kebîr ve el-Baḥrü’z-zeḫḫâr adlarıyla da anılan eser, aşere-i mübeşşerenin müsned*leriyle başlayıp devam etmektedir. Kitabın I. cildi Murad Molla (nr. 572), II ve III. ciltleri Ezher (nr. 604, hadis 924), VI. cildi de Köprülü (nr. 426) kütüphanelerinde bulunmaktadır. Nûreddin el-Heysemî, el-Müsned’in Kütüb-i Sitte’de bulunmayan hadislerini toplamış ve bunları bablara göre tertip ettiği eserine Keşfü’l-estâr ʿan zevâʾidi’l-Bezzâr adını vermiştir. “Kitâbü’l-Îmân” ile başlayıp “Kitâbü’l-ʿİlm”, “Kitâbü’t-Tahâre” ile devam eden bu eser “Kitâbü’z-Zühd” ile son bulmaktadır. Keşfü’l-estâr Habîbürrahman el-A‘zamî tarafından dört cilt halinde neşredilmiştir (Beyrut 1399-1405/1979-85). Her ne kadar Heysemî’nin bu eseri muhtelif kaynaklarda (meselâ bk. Kettânî, s. 171; , I, 223) el-Baḥrü’z-zeḫḫâr fî zevâʾidi Müsnedi’l-Bezzâr adıyla verilmekte ise de Keşfü’l-estâr mukaddimesinde (s. 5) bizzat Heysemî’nin belirttiği üzere el-Baḥrü’z-zeḫḫâr, Bezzâr’ın eserinin adıdır. Kettânî’nin el-Müsned’e el-Bahrü’z-zâhir denildiğine dair ifadesi de bir zühul eseri olmalıdır (er-Risâletü’l-müstetrafe, s. 68). Ayrıca İbn Hacer el-Askalânî, el-Müsned’in Kütüb-i Sitte ile Ahmed b. Hanbel’in el-Müsned’inde bulunmayan hadislerini bir araya getirmiş ve eserine Zevâʾidü Müsnedi’l-Bezzâr adını vermiştir (Âsafiye Ktp., nr. 1/632, hadis 549). 2. Kitâbü’s-Salât ʿale’n-nebî. Yegâne nüshası Bursa Hüseyin Çelebi Kütüphanesi’nde bulunmaktadır (nr. 1181/1).


BİBLİYOGRAFYA

, IV, 334-335.

, XIII, 554-557.

a.mlf., Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, II, 653-654.

a.mlf., Mîzânü’l-iʿtidâl, I, 124-125.

Heysemî, Keşfü’l-estâr (nşr. Habîburrahman el-A‘zamî), Beyrut 1399-1405/1979-85, I, 5.

, I, 237-239.

, I, 223-224.

, II, 209.

, s. 75-76.

Max Weisweiler, Istanbuler Handschriftenstudien zur Arabischen, İstanbul 1937, nr. 41, s. 61-62.

, s. 68, 171.

, I, 162.

Ramazan Şeşen v.dğr., Fihrisü maḫṭûṭâti Mektebeti Köprülü, İstanbul 1406/1986, I, 219.

Bu madde ilk olarak 1992 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 6. cildinde, 113 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.