BULUÇ, Sadettin

Müellif:
BULUÇ, Sadettin
Müellif: MUSTAFA ÖZKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1992
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 17.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/buluc-sadettin
MUSTAFA ÖZKAN, "BULUÇ, Sadettin", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/buluc-sadettin (17.09.2019).
Kopyalama metni

Van’da doğdu. Babası çeşitli yerlerde posta ve telgraf müdürlüğü yapan Yusuf Ziya Bey, annesi Sultan Hanım’dır. İlk ve orta okulu Malatya’da (1926), liseyi Sivas’ta (1930) bitirdi. Yurt dışında yüksek öğrenim yapmak isteyen öğrenciler için açılan imtihanı kazanarak Maarif Vekâleti tarafından Almanya’ya gönderildi (1931). 1932’de Breslau Üniversitesi’nin Şarkiyat Bölümü’ne kaydoldu. Burada okurken aynı zamanda “Untersuchungen über die altosmanische anonyme Chronik der Bibliothèque Nationale zu Paris” adlı doktora tezini hazırladı. 1937’de mezun olduktan sonra bir yıl kadar Berlin Etnografya ve Eski Eserler müzelerinde çalıştı. Aynı yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne asistan olarak girdi. 1945’te “Türk Halklarında Şamanizm” adlı teziyle aynı bölümde doçent, 1955’te de “XIII-XIV. Asır Anadolu Türkçesi’ne Giriş” adlı çalışmasıyla profesör oldu.

1958-1961 ve 1969-1971 yılları arasında misafir profesör olarak Bağdat Üniversitesi’nde Türk dili ve edebiyatı dersleri okuttu. Bu sırada Irak Türk ağızları üzerinde araştırmalar yaparak pek çok dil malzemesi topladı. Yurda dönüşünde Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan İslâm Ansiklopedisi yazı kuruluna girdi. Her yıl başka bir ülkede yapılan Milletlerarası Dâimî Altaistik ve Osmanistik Kongresi’nin çoğuna katıldı ve tebliğler sundu. 1976 yılında Finlandiya’daki Société Finno-Ougrienne’a üye seçildi. Uzun süre Türk Dil Kurumu’nun yönetim kurulu üyeliğinde de bulundu. Bu kurumun 1983’te Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu adıyla yeniden yapılanması sırasında kırk aslî üye arasında yer aldı.

1977-1983 yılları arasında Türkiyat Enstitüsü müdürlüğü yaptı. Bir süre İstanbul Üniversitesi rektör yardımcılığı görevinde de bulunan Sadettin Buluç 1983’te yaş haddinden emekliye ayrıldı. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan İslâm Ansiklopedisi yazı kurulundaki çalışmalarına devam ederken 3 Nisan 1984’te vefat etti ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi.

Sadettin Buluç öğrencilerle ilgilenen, onlara zaman ayırıp yetişmelerine yardımcı olan, ciddi, titiz ve hoşgörü sahibi bir hoca olarak tanınır. Türkoloji, Doğu filolojileri, karşılaştırmalı dil bilgisi ve tarih konuları ile ilgilenen Buluç’un makaleler halindeki çalışmalarının çoğu İslâm Ansiklopedisi, Türk Ansiklopedisi, Azerbaycan Yurt Bilgisi, Türkiyat Mecmuası, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten gibi ansiklopedi ve dergilerde yayımlanmıştır. Şamanizm’le ilgili meseleleri ortaya koyduğu bir dizi makale ile (Türk Amacı, İstanbul 1942, I/1, s. 42-48; I/2, s. 66-72; I/3, s. 124-131; I/4, s. 171-176; I/5, s. 233-240; I/6, s. 277-284; II/1, s. 365-371) Türk halk kültürüyle ilgili konulara da eğilmiş, bununla birlikte çalışmalarını daha ziyade Eski Anadolu Türkçesi, Irak Türkçesi ve Anadolu ağızları sahalarında yoğunlaştırmıştır. Ayrıca Anadolu’da gelişen Türk yazı dilinin başlangıç devresi olarak kabul edilen XIII-XIV. yüzyıl Türkçe’sinin imlâ ve ses özelliklerini sistemli bir şekilde ele alıp incelemiştir (XIII-XIV. Asır Anadolu Türkçesine Giriş: İmlâ ve Fonetik, İstanbul 1956 [baskısı tamamlanamamıştır]; S. Buluç’un yayınlarının tam bir listesi için bk. Yüce, s. 209-210).


BİBLİYOGRAFYA

Nuri Yüce, “Prof. Dr. Sadettin Buluç, Hayatı ve Çalışmaları”, , XLVIII/388-389 (1984), s. 206-210.

Yusuf Çotuksöken, “Ölümünün I. Yıldönümü Dolayısıyla Prof. Dr. Sadettin Buluç”, Öğretmen Dünyası, sy. 64, İstanbul 1985, s. 26.

Bu madde ilk olarak 1992 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 6. cildinde, 412 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.