ÇARHACI - TDV İslâm Ansiklopedisi

ÇARHACI

ÇARHACI
Müellif: ABDÜLKADİR ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1993
Erişim Tarihi: 13.06.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/carhaci
ABDÜLKADİR ÖZCAN, "ÇARHACI", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/carhaci (13.06.2024).
Kopyalama metni

Farsça “tekerlek” anlamındaki çarha kelimesine Türkçe +cı ekinin eklenmesiyle türetilmiştir. Ancak kelime ile bu işi yapanlar arasında doğrudan doğruya ne gibi bir münasebet olduğu bilinmemektedir. Çarhacılar askerlerin en iyilerinden seçilir ve genellikle keşif hizmetlerinde kullanılırlardı. İlhanlı, Karakoyunlu ve Akkoyunlular’da bu birliğe mangalay (mankalay) veya talîa denirdi. Memlükler’de ise öncü kuvvetlerine câliş yahut keşşâf adı verilirdi. Osmanlılar’da sayıları 4-5000 civarında olan bu atlılar, asıl ordunun 7-8 fersah önünden giderler ve çarhacıbaşı denilen bir kumandanın emri altında bulunurlardı. Orduda Moldavyalı, Ulah ve Tatar askerleri gibi yardımcı kuvvetler varsa bunlar çarhacıların da önünde giderler ve etrafı talan ederlerdi. Çarhacıların yaptığı tâlime çarha, savaşlarına çarha cengi, bu savaşlarda kullanılan topa da çarha topu adı verilirdi. XIX. yüzyılda da varlığını koruyan çarhacılar daha sonra ortadan kaldırılmıştır.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 509.

Tursun Bey, Târîh-i Ebü’l-Feth (nşr. Mertol Tulum), İstanbul 1977, s. 50, 96, 127, 165.

, I, 151.

Mehmed Zaîm, Târih, Nuruosmaniye Ktp., nr. 3270, vr. 226a.

, I, 401.

, s. 69.

, s. 222-223.

, s. 203.

a.mlf., , I, 600; II, 256, 261, 263-264.

, I, 326.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1993 yılında İstanbul’da basılan 8. cildinde, 229-230 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER