CEM‘U’l-CEVÂMİ‘

جمع الجوامع
Müellif:
CEM‘U’l-CEVÂMİ‘
Müellif: İSMAİL L. ÇAKAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1993
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 16.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/cemul-cevami--suyuti-hadis
İSMAİL L. ÇAKAN, "CEM‘U’l-CEVÂMİ‘", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/cemul-cevami--suyuti-hadis (16.12.2019).
Kopyalama metni

Süyûtî bütün hadislerin 200.000 civarında olduğunu düşünmekte ve bunları bir araya getirmeyi arzu etmekteydi. el-Câmiʿu’l-kebîr adıyla da bilinen ve müellifin vefatı üzerine yarım kalan Cemʿu’l-cevâmiʿ bu düşüncenin mahsulüdür. İki bölüm halinde tertip edilen eserin birinci bölümünde kavlî hadisler alfabetik olarak sıralanmakta, ikinci bölümde ise fiilî veya kavlî-fiilî hadisler bulunmaktadır. Bu kısım da aşere-i mübeşşereden başlamak üzere diğer sahâbî râvilerin adına göre alfabetiktir. Her hadisten sonra onu rivayet eden sahâbîlerin adları verilmektedir.

Eserde yetmiş bir kaynaktan derlenen 100.000’e yakın hadis bulunmaktadır. Bu kaynakların bir kısmı günümüze intikal etmemiştir. Bu sebeple Cemʿu’l-cevâmiʿ, aynı zamanda büyük bir kültür mirasının bir kısmını büsbütün kaybolmaktan kurtarmıştır. Süyûtî gerek Cemʿu’l-cevâmiʿdeki, gerekse ondan kısa metinli 10.000’den fazla hadisi seçerek meydana getirdiği el-Câmiʿu’ṣ-ṣaġīr*deki hadislerin sahih, hasen ve zayıf oluşunu, mukaddimede kaynaklarını sadece sahih hadis ihtiva edenler; sahih, hasen, zayıf hadis ihtiva edenler; sadece zayıf hadis ihtiva edenler şeklinde üç grup halinde sınıflandırmak suretiyle belirtmiştir. Yalnız güvenilir hadisleri değil ulaşabildiği bütün hadisleri toplamayı arzu etmiş, bu sebeple eserde birçok zayıf, hatta mevzû rivayetler de yer almıştır. Bunda müellifin, eserini yeniden gözden geçirme fırsatını bulamamasının da tesiri vardır.

Müttakī el-Hindî (ö. 975/1567), Cemʿu’l-cevâmiʿ ile el-Câmiʿu’ṣ-ṣaġīr’i birleştirerek bazı ilâveler yaptıktan sonra hadisleri kitap ve bablara göre tertip etmiş, kitapları da isimlerine göre alfabetik sıraya koymak suretiyle Kenzü’l-ʿummâl* fî süneni’l-akvâl ve’l-efʿâl adlı eserini meydana getirmiştir.

En eski yazma nüshası Süyûtî’nin vefatından otuz sekiz yıl sonraki bir tarihi (949) taşıyan Cemʿu’l-cevâmiʿ, 1970 yılına kadar yazma olarak çeşitli kütüphanelerde (Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye, nr. 95, 316.956; Hidiviyye Ktp., nr. 473; Mektebetü’l-Ahmediyye, Yûsuf Şerkāvî, nr. 1411; Zâhiriyye Ktp., nr. 195) kalmıştır. Bu tarihte Mecmau’l-buhûsi’l-İslâmiyye (Ezher) tarafından kurulan üç kişilik bir komisyon eser üzerinde çalışmaya başlamış ve 1970’te Kahire’de eserin neşrine geçilmiştir. Sekiz veya on cilt olacağı tahmin edilen eserin IV. cildi 1992’de yayımlanmıştır.


BİBLİYOGRAFYA

Cemʿu’l-cevâmiʿ el-maʿrûf bi’l-Câmiʿi’l-kebîr, Kahire 1390/1970, I (takdim ve tasdîr yazıları).

, I, 1-22.

, II, 186;  Suppl., II, 183.

, I, 633.

, s. 182-183.

Hüseyin Îsâ Abdüzzâhir, “Cemʿu’l-cevâmiʿ ev el-Câmiʿu’l-kebîr”, el-Vaʿyü’l-İslâmî, sy. 90, Kahire 1972, s. 87-95.

Bu madde ilk olarak 1993 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 7. cildinde, 344-345 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.