EBÛ ARÛBE - TDV İslâm Ansiklopedisi

EBÛ ARÛBE

أبو عروبة
EBÛ ARÛBE
Müellif: M. YAŞAR KANDEMİR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1994
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.10.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-arube
M. YAŞAR KANDEMİR, "EBÛ ARÛBE", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-arube (21.10.2021).
Kopyalama metni

222 (837) yılı civarında Harran’da doğdu. Sülemî ve Cezerî nisbeleriyle de anılır. 236’da (850-51) hadis tahsiline başladı. Cezîre, Dımaşk ve Irak gibi yerleri dolaşarak devrinin muhaddislerinden faydalandı. Kendisinden İbn Hibbân, İbn Adî, İbnü’s-Sünnî, Ebü’ş-Şeyh, Hâkim el-Kebîr vb. tanınmış muhaddisler rivayette bulundular.

İbn Adî, Ebû Arûbe’nin hadisleri ve muhaddisleri iyi bildiğini, Harranlılar’ın müftüsü olduğunu söylemekte, Hâkim el-Kebîr de onu gördüğü muhaddislerin en güveniliri, hâfızası en iyi olanlarından biri, hadisten başka fıkıh ve kelâmı da iyi bilen bir âlim olarak tanıtmaktadır. İbn Asâkir onun ileri derecede bir Şiî olduğunu ve Emevîler’in aleyhinde bulunduğunu söylüyorsa da Zehebî bu iddianın haksız ve isabetsiz olduğunu belirtmektedir. Ancak Zehebî’ye dayanarak Ebû Arûbe’yi Emevî taraftarı olarak gösteren F. Rosenthal’in de Zehebî’ye ait metni yanlış anladığı görülmektedir.

Ebû Arûbe el-Harrânî Zilhicce 318 (Ocak 931) tarihinde doksan altı yaşında vefat etti.

Eserleri. 1. eṭ-Ṭabaḳāt. Ashâb-ı kirâma dair olan bu eserden Münteḳā Ṭabaḳāti Ebî ʿArûbe adıyla yapılan muhtasarın ikinci cüzünden on iki varaklık bir kısım Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye’de bulunmaktadır (Umumi, nr. 4553). Bazı kaynaklarda et-Târîḫ adıyla geçen kitabının bu eser olduğu sanılmaktadır.

2. el-Ems̱âlü’s-sâʾire ʿan Resûlillâh. Yazma bir nüshası Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde mevcuttur (Koğuşlar, nr. 1096/21, vr. 212b-214a).

3. Ḥadîs̱ü’l-Cezeriyyîn. Baş tarafından iki varağı eksik olan bir nüshası Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye’de kayıtlıdır (Mecmua, nr. 110, vr. 35a-52b).

4. Ḥadîs̱. Bir nüshası Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye’de bulunmaktadır (Mecmûa, nr. 94, vr. 96a-105a).

Ebû Arûbe’nin el-Evâʾilel-Emâlî ve Cezîreli âlimlerin biyografilerine dair Târîḫu’l-Cezîre (Târîḫu’l-Cezîreteyn) adlı eserleri de kaynaklarda zikredilmektedir.


BİBLİYOGRAFYA

, I, 147.

, s. 286.

, II, 236.

, II, 482-483.

, XIV, 510-512.

a.mlf., Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, II, 774-775.

, II, 277.

, I, 163, 280.

, II, 279.

, I, 124, 214.

, II, 253.

, IV, 60.

, s. 55.

, I, 176.

F. Rosenthal, “Abū ʿArūba”, , I, 109.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1994 yılında İstanbul’da basılan 10. cildinde, 99 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER