EBÛ DÂVÛD, Süleyman b. Necâh

أبو داود سليمان بن نجاح
EBÛ DÂVÛD, Süleyman b. Necâh
Müellif: ABDURRAHMAN ÇETİN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1994
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-davud-suleyman-b-necah
ABDURRAHMAN ÇETİN, "EBÛ DÂVÛD, Süleyman b. Necâh", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ebu-davud-suleyman-b-necah (21.09.2019).
Kopyalama metni

413’te (1022) Kurtuba’da doğdu. Kehhâle ve Ahmed Atıyyetullah, babasını Endülüs Emîri Hişâm b. Hakem el-Müeyyed-Billâh’ın âzatlısı olarak göstermişlerse de eski kaynaklara göre adı geçen emîrin mevlâsı olan babası değil kendisidir. Dâniye (Denia) ve Belensiye’de (Valencia) yaşadığı bilinen Ebû Dâvûd’un hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur.

Kıraat ilmini Ebû Amr ed-Dânî’den tahsil etti. Onun en önde gelen talebesi oldu ve eserlerini rivayet etti. Ayrıca İbn Abdülber en-Nemerî, İbn Dilhâs el-Uzrî, Ebû Abdullah İbn Sa‘dûn el-Karavî, Ebü’l-Velîd el-Bâcî ve Ebû Şâkir el-Hatîb gibi hocalardan faydalanarak kendisini tefsir, hadis ve fıkıh ilimlerinde de yetiştirdi. Yazısı güzel olduğu için Ṣaḥîḥ-i Buḫârî’yi on, Ṣaḥîḥ-i Müslim’i de altı cilt halinde yazdı ve bu eserleri hocaları Ebü’l-Velîd el-Bâcî ile Ebü’l-Abbas el-Uzrî’ye defalarca okudu. Kendisinden kıraat ilminde faydalanan pek çok talebe arasında Ebû Abdullah İbn Saîd ed-Dânî, Ebû Ali es-Sadefî, Ahmed b. Sahnûn el-Mürsî, Ebû Dâvûd Süleyman b. Yahyâ el-Kurtubî ve Feth b. Halef el-Belensî sayılabilir.

İbn Beşküvâl’in sika* olarak değerlendirdiği ve şahsî hayatı bakımından fazilet ve dindarlığına işaret ettiği Ebû Dâvûd, 16 Ramazan 496’da (23 Haziran 1103) Belensiye’de vefat etti.

Eserleri. Yirmi altı telif eseri bulunduğu bildirilen Ebû Dâvûd’un bu eserlerinden kaynaklarda zikredilenler şunlardır: 1. et-Tenzîl fî hicâʾi’l-mesâhif. Müellifin et-Tebyîn li-hicâʾi’t-tenzîl adlı eserinin muhtasarı olup bilinen iki yazma nüshasından biri Şam’da (Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye, nr. 5964, vr. 1-152, 184-316), diğeri Fas’ta, (Karaviyyîn Ktp., nr. 226/1, 81 varak) bulunmaktadır. Teʾlîfün fî resmi’l-hicâʾi’l-vâkıʿ fi’l-Kurʾân adıyla Fas’ta aynı kütüphanede kayıtlı bulunan (nr. 830/1, 40 varak) ve Ebû Dâvûd’a ait olduğu bildirilen eserin adı geçen kitabın başka bir nüshası olması muhtemeldir. 2. Teʾlîfün fî usûli’z-zabt ve keyfiyyetihî ʿalâ ciheti’l-ihtisâr. Yazma bir nüshası Fas’tadır (Karaviyyîn Ktp., nr. 830/2, 2 varak). 3. el-Beyânü’l-câmiʿ li-ʿulûmi’l-Kurʾân. Kur’an ilimlerine dair 300 cüz hacminde bir eserdir. 4. et-Tebyîn li-hicâʾi’t-tenzîl. Mushafların resm-i hattına dair altı ciltlik bir eserdir. 5. el-İʿtimâd fî usûli’l-kırâʾe ve’d-diyâne (fî usûli’l-Kurʾân ve’d-dîn). Hocası Ebû Amr ed-Dânî’nin incelemesinden geçtiği anlaşılan bu manzum eser 18.440 beyit ihtiva etmektedir. 6. eṣ-Ṣalâtü’l-vüsṭâ. Bakara sûresinin 238. âyetinin tefsiri mahiyetinde bir ciltlik bir eserdir. Kaynaklarda adları geçen son dört eserin günümüze ulaşıp ulaşmadığı bilinmemektedir.


BİBLİYOGRAFYA

, s. 428.

, s. 203-204.

, s. 303-304.

, XIX, 168-170.

a.mlf., Maʿrifetü’l-ḳurrâʾ, I, 450-451.

, I, 316-317.

, I, 207-208.

, II, 349.

, IV, 278.

İzzet Hasan, Fihrisü Maḫṭûṭâti Dâri’l-kütübi’ẓ-Ẓâhiriyye, Dımaşk 1962, I, 375.

, II, 340.

, I, 217.

el-Fihrisü’ş-şâmil (maḫṭûṭâtü’t-tecvîd), Amman 1406/1986, I, 54; a.e. (resmü’l-meṣâḥif), Amman 1406/1986, s. 16.

Bu madde ilk olarak 1994 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 10. cildinde, 119 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.