GROHMANN, Adolf

Müellif:
GROHMANN, Adolf
Müellif: TURGUT AKPINAR
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1996
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 08.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/grohmann-adolf
TURGUT AKPINAR, "GROHMANN, Adolf", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/grohmann-adolf (08.12.2019).
Kopyalama metni

1 Mart 1887’de Avusturya’nın Graz şehrinde doğdu ve o tarihte Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun bir şehri olan Prag’da yetişti. Yüksek tahsilini Viyana Üniversitesi’nde Sâmî diller ve Eski Mısır dili üzerinde yaptı. Hocaları arasında, sonraki araştırmalarında da geniş ölçüde etkileri hissedilen David Heinrich von Müller ve Josef Ritter von Karabacek gibi tanınmış bilginlerin özel bir yeri vardır. Çalışmalarında önce Habeş diline ve Güney Arabistan yazıtlarına yönelmişse de ilmî faaliyetlerinin asıl ağırlığını Arapça papirüs araştırmaları oluşturmuştur.

Viyana’da doktorasını verdikten sonra Filistin ve Mısır’a bir seyahat yaptı. Doçent olmasının (1915) ardından Viyana Kraliyet Kütüphanesi’ndeki Arşidük Rainer papirüs koleksiyonunu düzenleyip işlemekle görevlendirildi. 1921’de Prag’daki Alman Üniversitesi’nde Sâmî diller profesörlüğüne tayin edildi ve 1945 yılına kadar burada kaldı. Daha sonra Innsbruck’a yerleşti; 1949-1956 yılları arasında İslâm tarihi ve arkeolojisi profesörü olarak Kahire’de çalıştıktan sonra yurduna dönüp hayatının geri kalan yıllarını burada geçirdi. 1937’de Avusturya İlimler Akademisi’ne, 1956’da Mecmau’l-lugati’l-Arabiyye’ye üye olan Grohmann 21 Eylül 1977 tarihinde öldü. Yetmiş yaşına basması münasebetiyle yapılan kutlama töreni için meslektaşı Albert Dietrich’in hazırladığı konuşma metnine eklenen bibliyografyasında, 1957 yılına kadar yazdığı eser ve araştırmalarının sayısının kırkın üzerinde olduğu görülmektedir. Daha sonraki yıllarda da çalışmalarını sürdürerek kendi alanında çok takdir toplayan eserlerini arttırmaya devam etmiştir.

Eserleri. Grohmann’ın eserlerinin çoğu Arapça papirüsler üzerinedir. Kahire’de profesörlük yapmasının asıl sebebi, bu tür yazılı belgelerin hemen hepsi Mısır’da bulunduğundan buradaki zengin kaynakları yerinde inceleyebilmektir. Kahire’deki koleksiyonlardan başka Viyana, Berlin, Heidelberg, Prag ve Milano’da bulunan papirüslerden de örnekler yayımlamış ve bu yayınların başına metinlerin genişçe özetlerini ve hazırladığı giriş mahiyetindeki incelemeleri de eklemiştir. Bu konudaki eserlerinden ikisi özellikle anılmaya değer; bunlardan biri, Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye’deki papirüslerin neşri olan ve büyük boy beş cilt tutan Arabic Papyri in the Egyptian Library (Kahire 1934-1955), diğeri ise papiroloji ilmine giriş mahiyetindeki Einführung und Chrestomathie zur arabischen Papiruskunde’dir (Prag 1955). İkinci eser, vaktiyle Mitteis ve Wilcken’in Grekçe papirüsler için yazdıkları “Papirolojinin Esasları ve Seçmeler” adlı çok önemli kitap kadar değerli sayılmaktadır. Bertold Spuler idaresinde Leiden’de Brill Yayınevi’nce neşredilen tanınmış ilmî dizi Handbuch der Orientalistik’in Arapça papirüs ilmi konusunu da yine Grohmann yazmıştır. Diğer önemli çalışmaları da şunlardır: Arabische Palaeographie (I-II, Wien 1967, 1971); Handbuch der Orientalistik: Arabische Kronologie (1. kısım, ek 2, Leiden 1966); “The Problem of Daiting Early Qur’āns” (, XXXIII [1958], s. 213-231); The Islamic Book: A Constribution to its Art and History from VII-XVII Century (T. W. Arnold ile birlikte, Paris 1929); “Bibliotheken und Bibliophilen im islamischen Orient” (Festschrift der National-Bibliothek in Wien, Wien 1926, s. 431-442); “Texte zur Wirtschaftsgeschichte Aegyptens in arabischer Zeit” (, sy. 7 [1935], s. 437-472); Zum Steuerwesen im arabischen Aegypten (Brüksel 1938).

Grohmann’ın bu çalışmalarının yanında birçok incelemesi The Encyclopaedia of Islam’ın birinci ve ikinci edisyonlarında madde olarak yayımlanmıştır.


BİBLİYOGRAFYA

B. Spuler – L. Forrer, Wissenschaftliche Forschungsberichte der Vordere Orient, Bern 1954, s. 139-140.

Kürschners Deutsche Gelehrten-Kalender, 1961, Berlin 1961, I, 598-599.

J. Sauvaget, Introduction to the History of the Muslim East, Berkeley-Los Angeles 1965, s. 17, 77, 111-112, 139.

R. Paret, Arabistik und Islamkunde an Deutschen Universitäten, Wiesbaden 1966, s. 56-57.

The Study of the Middle East (ed. L. Binder), New York-London 1976, s. 101.

Necîb el-Akīkī, el-Müsteşriḳūn, Kahire 1980, II, 285-286.

Bibliographie der Deutschsprachigen Arabistik und Islamkunde (ed. Fuat Sezgin), Frankfurt 1992, III/14, s. 160-166.

Şinasi Tekin, Eski Türklerde Yazı, Kağıt, Kitap ve Kağıt Damgaları, İstanbul 1993, s. 110, 116.

A. Dietrich, “Hochverehrter Herr Professor Grohmann!”, , XXXIII/1-2 (1957), s. 1-4.

H. L Gottschalk, “Kurze Worte des Gedenkes (über Adolf Grohmann)”, , sy. 25 (1974-77), s. 355 vd.

Bu madde ilk olarak 1996 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 14. cildinde, 163-164 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.