İBNÜ’l-MÜNECCÂ

ابن المنجّا
Müellif:
İBNÜ’l-MÜNECCÂ
Müellif: CENGİZ KALLEK
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 2000
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 15.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ibnul-munecca
CENGİZ KALLEK, "İBNÜ’l-MÜNECCÂ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibnul-munecca (15.11.2019).
Kopyalama metni
10 Zilkade 631 (7 Ağustos 1234) tarihinde Dımaşk’ta doğdu. Büyük dedesine nisbetle İbnü’l-Müneccâ diye tanındı. Çoğunluğu Halep yakınlarındaki Maarretünnu‘mân mevkiine yerleşen Tenûh kabilesinden olduğu için Maarrî ve Tenûhî nisbeleriyle de anılır. Dedesi Es‘ad ile amcası Şemseddin Ömer Harran’da kadılık yapmıştır. Babası İzzeddin Osman da hadis ve fıkıh öğrenimi görmüş, pek çok vakfın kurulmasına öncülük etmiştir. Ebü’l-Hasan İbnü’l-Mukayyir, Ca‘fer el-Hemedânî ve Ebü’l-Ganâim Emînüddin Sâlim b. Hasan b. Hibetullah’ın ders halkasına katılan İbnü’l-Müneccâ, Alemüddin es-Sehâvî ve İbn Mesleme gibi âlimlerden hadis dinledi. Kemâleddin et-Tiflîsî’den fıkıh usulü, İbn Mâlik et-Tâî’den nahiv dersleri aldı. Fıkıh, usûl-i fıkıh, kelâm, tefsir, nahiv sahalarında yetişti ve Dımaşk’ta Hanbelî mezhebinin otoritesi haline geldi. Telif, öğretim ve fetva faaliyetleriyle meşgul oldu. Otuz yıl boyunca Emeviyye Camii’nde, ayrıca Hanbeliyye ve Sadriyye medreselerinde ders verdi. Takıyyüddin İbn Teymiyye, İbnü’l-Attâr, Yûsuf b. Abdurrahman el-Mizzî, Birzâlî, Takıyyüddin Abdullah b. Muhammed b. Ebû Bekir ez-Zerîrânî gibi âlimler onun talebeleri arasında yer alır. İbnü’l-Müneccâ 4 Şâban 695’te (7 Haziran 1296) Dımaşk’ta vefat etti ve Kāsiyûn’daki aile kabristanına defnedildi.

Eserleri. 1. el-Mümtiʿ şerḥu’l-Muḳniʿ. Muvaffakuddin İbn Kudâme el-Makdisî’nin Hanbelî fıkhına dair eserinin şerhidir. Dört ciltten ibaret olan kitabın II. cildi Chester Beatty Library’de (nr. 4662 ve 5128), diğer ciltleri ise Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nde (III. Ahmed, nr. 1134, 1192) kayıtlıdır. Bir nüshası da Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye’de bulunmaktadır (Burhâneddin İbn Müflih, III, 42). 2. Şerḥu’l-Maḥṣûl. Fahreddin er-Râzî’nin usûl-i fıkıhla ilgili eserinin şerhi olup tamamlanmamıştır. 3. Tefsîrü’l-Ḳurʾâni’l-Kerîm.

BİBLİYOGRAFYA
Zehebî, Düvelü’l-İslâm, Beyrut 1405/1985, s. 391; Kütübî, Fevâtü’l-Vefeyât, II, 263; IV, 82; Ebü’l-Mehâsin el-Hüseynî, Ẕeylü Teẕkireti’l-ḥuffâẓ (nşr. M. Zâhid el-Kevserî), Dımaşk 1347, s. 92; İbn Kesîr, el-Bidâye, XIII, 345; İbn Habîb el-Halebî, Teẕkiretü’n-nebîh fî eyyâmi’l-Manṣûr ve benîh (nşr. M. Muhammed Emîn), Kahire 1976, I, 190-191; İbn Receb, eẕ-Ẕeyl ʿalâ Ṭabaḳāti’l-Ḥanâbile, Kahire 1372/1952-53, II, 332-333; Makrîzî, es-Sülûk, I/3, s. 817; İbn Tağrîberdî, en-Nücûmü’z-zâhire, VIII, 77-78; Burhâneddin İbn Müflih, el-Maḳṣadü’l-erşed (nşr. Abdurrahman b. Süleyman el-Useymîn), Riyad 1410/1990, III, 41-42; Nuaymî, ed-Dâris fî târîḫi’l-medâris (nşr. Ca‘fer el-Hasenî), Kahire 1988, II, 73, 120-121; Ebü’l-Yümn el-Uleymî, el-Menhecü’l-aḥmed (nşr. Abdülkādir el-Arnaût v.dğr.), Beyrut 1997, IV, 81, 241, 245, 347-348; Dâvûdî, Ṭabaḳātü’l-müfessirîn, II, 334-336; İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, V, 433; Brockelmann, GAL Suppl., I, 688; A. J. Arberry, The Chester Beatty Library, A Handlist of the Arabic Manuscripts, Dublin 1955, VI, 50; VII, 44; Karatay, Arapça Yazmalar, II, 739-742; Abdullah b. Ali es-Sübey‘î, ed-Dürrü’l-münaḍḍad fî esmâʾi kütübi meẕhebi’l-İmâm Aḥmed (nşr. Câsim b. Süleyman Füheyd ed-Devserî), Beyrut 1410/1990, s. 39.
Bu madde ilk olarak 2000 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 21. cildinde, 154 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.