TALHA b. ABDULLAH

طلحة بن عبد الله
Müellif:
TALHA b. ABDULLAH
Müellif: CEMAL AĞIRMAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 2010
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 27.05.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/talha-b-abdullah
CEMAL AĞIRMAN, "TALHA b. ABDULLAH", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/talha-b-abdullah (27.05.2020).
Kopyalama metni
Kureyş’in Zühreoğulları koluna mensup olup aşere-i mübeşşereden Abdurrahman b. Avf’ın yeğenidir. Ebû Muhammed künyesiyle de anılır. Annesi Fâtıma bint Mutî‘ b. Esved’dir. I. Yezîd döneminde Medine kadısı oldu. Kazâ ve fetvalarıyla ilk dönem Hicaz fıkıh anlayışının oluşumuna katkıda bulundu. Miras taksiminde halkın kendisine müracaat ettiği nihaî otoritelerden biri kabul edildi. Ayrıca ücret almadan halkın hukukî belgelerinin kaydını tutmak suretiyle bir tür noterlik de yaptı. Abdullah b. Zübeyr 71 (690) yılında Medine Valisi Câbir b. Esved’in yerine Talha’yı tayin etti. Böylece Talha, İbnü’z-Zübeyr’in son Medine valisi oldu. Abdullah b. Zübeyr’e biat etmediği için Câbir b. Esved döneminde altmış kırbaçla cezalandırılan Saîd b. Müseyyeb, Talha’nın yönetiminden övgüyle bahsetmektedir. Talha sonraki yıllarda da kendisine itibar edilen bir şahsiyetti. Halife I. Velîd Medine’ye geldiğinde Kureyş’in ileri gelenleri için dört kürsü kurulmasını emretti ve bunlardan birine onu oturttu. Abdurrahman b. Avf, Hz. Osman, Saîd b. Zeyd, Abdullah b. Abbas, Ebû Hüreyre, Hz. Âişe, Ebû Bekre gibi sahâbîlerden ve Abdurrahman b. Amr b. Sehl el-Medenî gibi tâbiîlerden hadis rivayet ettiği bilinen Talha’dan hadis nakledenler arasında İbn Şihâb ez-Zührî, Abdurrahman b. Avf’ın torunları Sa‘d b. İbrâhim ve Abdülazîz b. Ömer ile Ebü’z-Zinâd, Ebû Ubeyde b. Muhammed b. Ammâr b. Yâsir gibi kimseler bulunmaktadır. Talha b. Abdullah 97’de (715) Medine’de vefat etti. Bu tarih 99 (717) olarak da zikredilmiştir. Talha’nın Muhammed, İmrân, İbrâhim, Abdullah, Ömer adlarında beş oğlu; Âtike, Taybe, Ümmü İbrâhim, Ümmü Ebîhâ ve Rübeyha adlarında beş kızı olmuştur.

Medineli tâbiîlerin önde gelenlerinden olan Talha İbn Sa‘d, İbn Maîn, Ebû Zür‘a er-Râzî, Nesâî ve İclî gibi âlimler tarafından hadis naklinde güvenilir sayılmış, rivayetleri Müslim’in el-Câmiʿu’ṣ-ṣaḥîḥ’i dışında Kütüb-i Sitte’de, Ebû Avâne, İbn Hibbân ve Hâkim’in eserleri gibi belli başlı kaynaklarda yer almıştır. Zeyd b. Sâbit’ten semâı tesbit edilmemiş olmakla birlikte ilim ve fıkıhta onun yolunu takip ederek görüş ve fetvalarını benimsediği için Zeyd’in ashabı arasında sayılmış, Enes b. Mâlik’in görüşlerinden de yararlanmıştır. Talha b. Abdullah cömertliğiyle de meşhurdu. Şair Ferezdak’ın Medine’ye geldiğinde Talha hakkında methiyeler söylediği, onun da kendisine 1000 dinar verdiği zikredilmiştir. Talha başkalarına ikram edecek durumda olduğu zaman kapısını açar, bunu görenler evine gelirdi. Onlara sadece yemek yedirmekle kalmaz, istedikleri şeyleri alıp götürmelerine de izin verirdi. İkram edecek bir şeyi olmadığı zaman ise kapısını kapatırdı.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, V, 160-161; Ali b. Medînî, el-ʿİlel (nşr. Hüsâm M. Bû Kurays), Küveyt 1423/2002, s. 74-76; Vekî‘, Aḫbârü’l-ḳuḍât, I, 120-121, 124; İbn Hibbân, es̱-S̱iḳāt, IV, 392; İbn Asâkir, Târîḫu Dımaşḳ (Amrî), XXV, 40-53; Mizzî, Tehẕîbü’l-Kemâl, XIII, 408; Zehebî, Aʿlâmü’n-nübelâʾ, IV, 174-175; İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, V, 19; Şemseddin es-Sehâvî, et-Tuḥfetü’l-laṭîfe fî târîḫi’l-Medîneti’ş-şerîfe, Beyrut 1993, I, 472.

Cemal Ağırman
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2010 yılında İstanbul'da basılan 39. cildinde, 504 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER