ABDULLAH b. SUÛD

عبد الله بن سعود
Müellif:
ABDULLAH b. SUÛD
Müellif: FERİDUN EMECEN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 08.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-suud
FERİDUN EMECEN, "ABDULLAH b. SUÛD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/abdullah-b-suud (08.12.2019).
Kopyalama metni
Babası Suûd b. Abdülazîz’in ölümü üzerine 1814’te Suûdîler’in başına geçti. Kardeşiyle olan anlaşmazlığını hallettikten sonra, Mısır Valisi Mahmed Ali Paşa’nın Hicaz bölgesine asayişi sağlamak için gönderdiği kuvvetlerle mücadele ettim. Mehmed Ali Paşa’nın oğlu Tosun Paşa’nın Necid harekâtı sırasında onunla mütareke yaptı; ancak sulh müzakereleri bir netice vermedi. 1816’da ölen Tosun Paşa’nın yerine kardeşi İbrâhim Paşa’nın Arabistan’a gelmesiyle mücadele şiddetlendi. Abdullah, 2 Mayıs 1817’de İbrâhim Paşa kuvvetlerine mağlûp oldu ve Vehhâbîler’in merkezi olan Dir‘iye’ye çekildi. İbrâhim Paşa şehri kuşattı; beş aylık bir muhasaradan sonra 6 Eylül’de burayı ele geçirerek iç kaledeki bir kasra sığınmış bulunan Abdullah’ı dört oğlu ve bazı yakınları ile birlikte yakaladı. Önce Medine’ye sonra da Mısır’a götürülen Abdullah kâtibi ve hazinedarı ile birlikte deniz yoluyla İstanbul’a gönderildi. 14 Aralık 1818’de, Haliç’te Defterdar İskelesi’ne çıkarıldıktan sonra halka teşhir edilerek Divanyolu ile Bâbıâli’ye getirildi ve Bostancıbaşı nezaretinde hapsedildi. Haremeyn-i Şerîfeyn’den gasbedilen malların tesbiti için üç gün kadar burada sorguya çekildi; ardından da idam edildi (17 Aralık 1818).

BİBLİYOGRAFYA
Ceberî, ʿAcâʾibü’l-âs̱âr, Beyrut, ts. (Dârü’l-Fâris), III, 591, 595-596, 600; Şânîzâde, Târih, İstanbul 1290, II, 341-342, 383, 410; İstanbul 1291, III, 9-10, 15-18; Eyüb Sabrî, Târîh-i Vehhâbiyân, İstanbul 1296, s. 266 vd.; Cevdet Paşa, Târih, İstanbul 1309, X, 150, 219-220; XI, 13-16; , IV, 222; R. Hartman, “Die Wahhabiten”, ZDMG, 78 (1924-25), s. 198; J. H. Mordtmann, “İbn Sa’ûd”, İA, V/2, s. 799-805; G. Rentz, “al-Dir’iyya”, EI2 (İng.), II, 320-322.
Bu madde ilk olarak 1988 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1. cildinde, 135-136 numaralı sayfalarda yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.