ABDÜLMECİD - İlişkili Maddeler - TDV İslâm Ansiklopedisi

« Madde sayfasına git

ABDÜLMECİD ile İLİŞKİLİ MADDELER

عبد المجيد
Babası ve selefi
MAHMUD II
Osmanlı padişahı (1808-1839).
Annesi
BEZMİÂLEM VÂLİDE SULTAN
Sultan II. Mahmud’un “ikinci kadın”ı ve Sultan Abdülmecid’in annesi.
Kardeşi ve halefi
ABDÜLAZİZ
Osmanlı padişahı (1861-1876).
Oğlu
MURAD V
Osmanlı padişahı (1876).
Oğlu
ABDÜLHAMİD II
Osmanlı padişahı (1876-1909).
Oğlu
MEHMED V
Osmanlı padişahı (1909-1918).
Oğlu
MEHMED VI
Son Osmanlı padişahı (1918-1922).
Tanzimat'ın ilanında etkin rol üstlenen devlet adamı
MUSTAFA REŞİD PAŞA
Osmanlı sadrazamı, Tanzimat döneminin önde gelen devlet adamlarından.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ÂLÎ PAŞA, Mehmed Emin
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
FUAD PAŞA, Keçecizâde
Osmanlı sadrazamı.
Veziri
HÜSREV PAŞA, Koca
Osmanlı sadrazamı.
Veziri
MEHMED EMİN RAUF PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Şeyhülislâmı
ÂRİF HİKMET BEY, Şeyhülislâm
Osmanlı şeyhülislâmı, şair ve tezkire yazarı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MEHMED EMİN PAŞA, Kıbrıslı
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
EDHEM PAŞA, İbrâhim
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin devlet adamlarından
ALTUNÎZÂDE İSMÂİL ZÜHDÜ PAŞA
Abdülmecid ve Abdülaziz dönemlerinde önemli görevler alan bir devlet adamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından, hocası
ÖMER LUTFİ PAŞA
Osmanlı kumandanı ve devlet adamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından, Fransızca hocası
SAFFET MEHMED ESAD PAŞA
Osmanlı devlet adamı, Hariciye nâzırı ve sadrazam.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
SAİD PAŞA
Mısır valisi.
Damadı, devlet adamı
MAHMUD CELÂLEDDİN PAŞA, Damad
Osmanlı devlet adamı, Sultan Abdülmecid’in kızı Seniha Sultan’ın eşi.
Musâhib ve mâbeyincisi
YÛSUF PAŞA, Neyzen
Saz eserleri bestekârı, ney virtüozu ve ney hocası.
Zaman zaman ziyaret ettiği Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi
OSMAN SELÂHADDİN DEDE
Mevlevî şeyhi, mesnevîhan.
İlmî çalışmaları nedeniyle ödüllendirdiği kişi
ENVERÎ, Hocazâde Abdullah
Son dönem Osmanlı mantık âlimi.
Hakkında kaside yazan şair
MİRZA SENGLÂH
İranlı hattat, hakkâk ve şair.
Hanımı Sultâne Hatun'un müridi olduğu şeyh
TÂLEBÂNÎ, Abdurrahman Hâlis
Kādiriyye tarikatının Hâlisiyye şubesinin pîri, şair.
İftihar nişanı verdiği kişi
FALLMERAYER, Jacob Philipp
Alman siyaset yazarı, gazeteci, tarihçi ve seyyah.
Bağımsız bir idare kuran Mısır valisi
KAVALALI MEHMED ALİ PAŞA
Mısır valisi ve kendi adıyla anılan hânedanın kurucusu.
Bosna'da isyancıları destekleyen devlet adamı
RIDVANBEGOVİÇ, Ali Paşa
Osmanlı devlet adamı.
Döneminde ilan edilen reform programı
GÜLHANE HATT-ı HÜMÂYUNU
1839’da Mustafa Reşid Paşa tarafından Gülhane’de okunan ve Tanzimat devrini başlattığı için Tanzimat Fermanı da denilen Sultan Abdülmecid’in fermanı.
Döneminde yapılan reformların genel adı
TANZİMAT
Sultan Abdülmecid’in yayımladığı mülkî ıslahat programı ve bunun uygulandığı dönem.
Paris Antlaşması öncesinde ilan edilen ferman
ISLAHAT FERMANI
Tanzimat’ın ilânından sonraki uygulamalarla ilgili olarak özellikle gayri müslimlere yeni haklar tanıyan 1856 tarihli hatt-ı hümâyun.
Abdülaziz'i tahta çıkarmak için girişilen isyan teşebbüsü
KULELİ VAK‘ASI
1859’da Sultan Abdülmecid yönetimine karşı düzenlenen isyan ve bir suikast teşebbüsü.
Döneminde yapılan antlaşma
LONDRA ANTLAŞMASI
Mısır meselesi dolayısıyla Osmanlı Devleti ile İngiltere, Avusturya, Prusya ve Rusya arasında Londra’da 15 Temmuz 1840’ta akdedilen mukavelenâme.
Döneminde yapılan antlaşma
PARİS ANTLAŞMASI
Kırım savaşını sona erdiren antlaşma (30 Mart 1856).
Döneminde kurulan meclis
MECLİS-i ÂLÎ-i TANZÎMAT
26 Eylül 1854’te kurulan ve Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliyye’nin yasama yetkisini üstlenen yüksek yasama organı.
Döneminde kurulan meclis
MECLİS-i ÂLÎ-i UMÛMÎ
Meclis-i Vâlâ üyelerinin ve önemli devlet adamlarının katılımıyla Bâbıâli’de toplanan meclis.
Döneminde kurulan nezâret
MAÂRİF-i UMÛMİYYE NEZÂRETİ
Osmanlı Devleti’nde 1857’de kurulan ve Cumhuriyet döneminde Maarif Vekâleti adını alan teşkilât.
Döneminde kurulan mahkeme
NİZÂMİYE MAHKEMELERİ
Tanzimat’tan sonra kurulan ve şer‘î hususlar dışındaki davalara bakan mahkemeler.
Döneminde açılan okul
DÂRÜLMAÂRİF
Osmanlı maarif tarihinde Avrupaî mektep planında yapılan binada açılan ilk modern kurum.
Döneminde açılan okul
DÂRÜLMUALLİMÎN
Osmanlı Devleti’nde 1848-1924 yılları arasında faaliyet gösteren erkek öğretmen okullarına verilen ad.
Döneminde oluşturulan akademi
ENCÜMEN-i DÂNİŞ
Türkiye’de Tanzimat’tan sonra Batı’daki benzerleri yolunda kurulan resmî ilk akademik müessese.
Döneminde yayımlanmaya başlayan gazete
CERÎDE-i HAVÂDİS
Osmanlı Devleti sınırları içinde çıkarılan ilk özel gazete.
Döneminde basılan paralara verilen ad
MECİDİYE
Osmanlılar’da bir tür altın ve gümüş para.
İlk defa döneminde çıkarılan kağıt para
KĀİME
Osmanlı maliyesinde kâğıt para için kullanılan tabir.
Kaldırılan, ancak bir süre sonra tekrar uygulanan vergi toplama usulü
İLTİZAM
Osmanlılar’da devlete ait vergi gelirinin özel bir şahsa verilmesini ifade eden bir terim.
Yaptırdığı cami
ORTAKÖY CAMİİ
İstanbul’un Beşiktaş ilçesi Ortaköy semtinde XIX. yüzyıla ait cami.
Yaptırdığı cami
KÜÇÜK MECİDİYE CAMİİ
İstanbul’da Ortaköy’de Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılan cami.
Yaptırdığı saray
DOLMABAHÇE SARAYI
Boğaziçi’nde XIX. yüzyıl İstanbul’unun en ihtişamlı yapılarından biri olan saray.
Türbesinin bulunduğu yer
SULTAN SELİM CAMİİ ve KÜLLİYESİ
İstanbul’da XVI. yüzyılda Kanûnî Sultan Süleyman tarafından babası Yavuz Sultan Selim adına yaptırılan külliye.
Döneminde yapılan kasır
BEYKOZ KASRI
İstanbul Boğaziçi’nde yapılan ilk kâgir kasır.
Ahşap kasrın yerine yeniden kâgir olarak yaptırdığı kasır
KÜÇÜKSU KASRI
Boğaziçi’nin Anadolu yakasında esası XVIII. yüzyılda yapılan ve XIX. yüzyılda bugünkü şeklini alan kasır.
Yeniden inşa ettirdiği cami
TEŞVİKİYE CAMİİ
İstanbul’da XIX. yüzyılın ortalarında inşa edilen cami.
Döneminde yapılan hastahane
GUREBA HASTAHANESİ
Bezmiâlem Vâlide Sultan tarafından İstanbul’da fakir ve kimsesizler için yaptırılan hastahane.
Yeniden inşa ettirdiği tekke
NASÛHÎ TEKKESİ
İstanbul Üsküdar’da XVII. yüzyılda kurulan, Halvetiyye’nin Nasûhiyye kolunun âsitânesi.
Tamir ettirip ilaveler yaptırdığı tekke
NÛREDDİN CERRÂHÎ TEKKESİ
İstanbul Karagümrük’te XVIII. yüzyılın başlarında inşa edilen Halvetîliğin Cerrâhî kolu âsitânesi ve pîr makamı.
Şeyhi İstanbul'a davet edilen ve bazı kolaylıklar sağlanan tarikat
SENÛSİYYE
Muhammed b. Ali es-Senûsî’ye (ö. 1276/1859) nisbet edilen bir tarikat.
Ziyaret edip cami yaptırdığı şehir
SİLİSTRE
Bulgaristan’da tarihî bir şehir.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER