ADEVÎ, Ali b. Ahmed

علي بن أحمد العدوي
Müellif:
ADEVÎ, Ali b. Ahmed
Müellif: AHMET ÖZEL
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1988
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 13.11.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/adevi-ali-b-ahmed
AHMET ÖZEL, "ADEVÎ, Ali b. Ahmed", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/adevi-ali-b-ahmed (13.11.2019).
Kopyalama metni
Mısır’ın Saîd bölgesinde Menfelût yakınlarındaki Benî Adî’de doğdu (1112/1700). Daha sonra Kahire’ye giderek Muhammed el-Büleydî, Abdullah el-Mağribî, İbrâhim el-Feyyûmî, Sâlim en-Nefrâvî, Şelebî ve Hifnî gibi âlimlerin derslerine katıldı. Mâlikî fıkhında büyük bir otorite olarak halk ve yöneticilerin sevgi ve saygısını kazanan Adevî, başta Ezher olmak üzere Kahire’deki birçok medresede ders verdi. Aralarında Derdîr, Desûkī, Kal‘î, Bennânî gibi âlimlerin de bulunduğu pek çok talebe yetiştirdi. Şeyh Ali b. Muhammed eş-Şinâvî vasıtasıyla Ahmediyye tarikatına intisap etti. 10 Receb 1189’da (6 Eylül 1775) Kahire’de vefat etti.

Zamanında Mâlikî fukahasının en önde gelenlerinden olan Adevî, Mâlikî fıkhına dair eserlerin şerhlerine hâşiyeler yazan ilk müellif olarak da bilinir. Eserlerinin hemen hepsi hâşiye tarzında olup başlıcaları şunlardır: 1. Haraşî’nin, Halîl b. İshak’ın Muhtasar’ına yaptığı şerhin hâşiyesi (Bulak 1299, 1317, 1319; şerhin kenarında, I-VIII). 2. Zürkānî’nin Ali el-Menûfî’ye ait el-İzziyye (el-Mukaddimetü’l-İzziyye) adlı esere yaptığı şerhin hâşiyesi (Bulak 1298; Kahire 1229, 1304). 3. İbn Ebû Zeyd el-Kayrevânî’nin Risâle’sine Ali el-Menûfî’nin Kifâyetü’t-tâlibi’r-rabbânî adıyla yaptığı şerhin hâşiyesi (I-II, Bulak 1288; Kahire 1300, 1310). Bu üç eser Mâlikî fıkhına dairdir. 4. ed-Dürretü’l-ferîde ale’l-kelimâti’t-tevhîdiyye. Emîr Muhammed’in Matlaʿu’n-neyyireyn fîmâ yeteʿallaḳ bi’l-ḳudreteyn adlı eseriyle birlikte basılmıştır (Kahire 1896).

Bu eserlerden başka, Irâkī’nin hadis ıstılahlarına dair el-Elfiyye adlı eserine Şeyhülislâm Zekeriyyâ el-Ensârî’nin, Abdurrahman el-Ahdarî’nin mantıka dair es-Süllem adlı eserine Ahmed el-Mollâvî’nin, İbrâhim el-Lekānî’nin Cevheretü’t-tevhîd adlı eserine oğlu Abdüsselâm el-Lekānî’nin yaptığı şerhlere hâşiyeler yazmıştır.

BİBLİYOGRAFYA
Murâdî, Silkü’d-dürer, Bulak 1301, III, 206; Cebertî, ʿAcâʾibü’l-âsâr, Beyrut, ts. (Dârü’l-Fâris), I, 476-479; Brockelmann, GAL, II, 316, 415; Suppl., II, 435, 439, 738; Serkîs, Muʿcem, I, 474, 820; II, 1314-1315; Muhammed Mahlûf, Şeceretü’n-nûri’z-zekiyye, Kahire 1349 ⟶ Beyrut, ts. (Dârü’l-Kitâbi’l-Arabî), I, 341-342; Ziriklî, el-Aʿlâm, Kahire 1373-78/1954-59, V, 65; Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, Dımaşk 1376-80/1957-61 ⟶ Beyrut, ts. (Dâru İhyâi’t-türâsi’l-Arabî), VII, 29-30; Kettânî, Fihrisü’l-fehâris, Fas 1347 ⟶ Beyrut 1402/1982, II, 712.
Bu madde ilk olarak 1988 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1. cildinde, 373 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.