ALİ EFENDİ, Kemalzâde

Müellif:
ALİ EFENDİ, Kemalzâde
Müellif: NURİ ÖZCAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 13.12.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-efendi-kemalzade
NURİ ÖZCAN, "ALİ EFENDİ, Kemalzâde", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-efendi-kemalzade (13.12.2019).
Kopyalama metni
Noktacı Kasım Efendi Camii imamı Kemal Efendi’nin büyük oğludur. Babasına nisbetle Kemalzâde lakabıyla tanınır. Edirne’de Sıkçamurat mahallesinde doğdu ve orada yaşadı. Gençlik yılları ile tahsili hakkında bilgi yoktur. Bir müddet debbağlıkla meşgul olduktan sonra vergi dairesinde kolculuk görevinde bulundu. Bu sırada Sa‘diyye tarikatına intisap etti. Şeyh Emin Efendi’den tarikat bilgisi ve terbiyesi alarak kendini yetiştirdi ve ondan icâzet aldı.

Tabii bir ses güzelliğine sahip olan ve bazı tekkelerde zâkirlik yapan Ali Efendi’nin bu kabiliyeti, o sıralarda Edirne Evkaf müdürü bulunan mûsikişinas İstanbullu Aynî Efendi’nin dikkatini çekti. Bu suretle ondan mûsikideki temel bilgileri öğrenme imkânı buldu. Noktacı Kasım Efendi Camii’nin tekkeye çevrilmesinden sonra buraya şeyh tayin edildi. 6 Muharrem 1307’de (2 Eylül 1889) vefat etti; mezarı Edirne’de aynı tekkenin hazîresindedir.

Ali Efendi tasavvuftaki önemli mevkiinin yanında mevlidhanlığı ve mûsiki hocalığı ile de tanınmıştır. Yaptığı bestelerle devrin mûsikişinasları arasında yer almış, dinî ve din dışı sahada eserler vermiştir. Öztuna, güfteleri Yûnus Emre’ye ait iki durak, on beş ilâhi ile bir acem beste ve bir ferahnâk şarkı bestelediğini kaydetmektedir. Bestekârlığının yanı sıra mûsiki sazları ile de meşgul olan Ali Efendi’nin aynı zamanda ney üflediği, tanbur ve saz çaldığı da bilinmektedir.

BİBLİYOGRAFYA
Ahmed Bâdî Efendi, Riyâz-ı Belde-i Edirne, Beyazıt Devlet Ktp., TY, nr. 10392, s. 585-586; Ergun, Antoloji, II, 487; O. Nuri Peremeci, Edirne Tarihi, İstanbul 1949, s. 310-311; a.mlf., “Edirne’de Yetişen Mûsikîşinaslar”, Damla Mecmuası (Yeni Seri), sy. 9, Edirne 1948, s. 139; İbnülemin, Hoş Sadâ, s. 54; Rakım Ertür, “Geçen Asırda Edirne’de Türk Musikisi”, TMD, sy. 34 (1950), s. 2-3; Ali Rıza Avni [Tınaz], “Gizli Kalmış Kıymetler: Büyük Ali Bey”, MM, sy. 151 (1960), s. 590; Öztuna, TMA, I, 29-30.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 389 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.