ALİ el-HAFÎF

علي الخفيف
ALİ el-HAFÎF
Müellif: MEHMET ÂKİF AYDIN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 22.05.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-el-hafif
MEHMET ÂKİF AYDIN, "ALİ el-HAFÎF", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ali-el-hafif (22.05.2019).
Kopyalama metni
Ali Muhammed el-Hafîf, Menûfiye’ye bağlı Şühedâ köyünde doğdu. İlk öğrenimini burada gördü ve Kur’ân-ı Kerîm’i ezberledi. 1903’te Ezher’e girdi. Üç yıl burada okuduktan sonra Medresetü’l-kazâi’ş-şer‘î’ye geçti. 1915’te buradan mezun olarak aynı okula hoca tayin edildi. Altı sene bu görevde kaldı. 1921’de şer‘iyye mahkemesi kadısı, sekiz yıl sürdürdüğü bu görevden sonra Vakıflar Bakanlığı’nda avukat, daha sonra da mescidler müdürü oldu. 1939’da üniversiteye geçti ve Kahire Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde yardımcı profesör olarak göreve başladı. 1944’te profesör oldu ve emekliliğine kadar (1951) bu görevde kaldı. Emekli olduktan sonra da aynı fakültenin yüksek lisans bölümünde derslerine devam etti.

Ali el-Hafîf 1953 yılında Yüksek Arap Araştırmaları Enstitüsü’nde (Ma‘hedü’d-dirâsâti’l-Arabiyyeti’l-âliye) çalışmaya başladı ve ölümünden kısa bir süre öncesine kadar buradaki çalışmalarını sürdürdü. 1962’de kurulan İslâm Araştırmaları Akademisi’ne (Mecmau’l-buhûsi’l-İslâmiyye) aynı yıl, Ezher Yüce Meclisi’ne de 1967’de üye oldu. Bağdat ve Hartum üniversitelerinde misafir profesör olarak ders verdi. Daha sonra Mevsûatü’l-fıkhi’l-İslâmî (İslâm fıkıh ansiklopedisi) ve ahvâl-i şahsiyye kanunu tasarısı hazırlık komisyonuna, 1969’da da Mısır Dil Akademisi’ne (Mecmaʿu’l-luġāti’l-Arabiyye) üye seçildi. Akademinin özellikle kanun ve şeriat komisyonundaki çalışmalarına katılarak hukuk terimlerinin tesbitinde büyük yardımları oldu. 1976 yılında sosyal ilimlerde devlet takdir ödülünü kazanan Ali el-Hafîf Kāsım 1978’de vefat etti.

Bilhassa özel hukuk alanındaki çalışmalarıyla dikkati çeken Ali el-Hafîf, İslâm hukuku nazariyesi ve tatbikatındaki hizmetleriyle çağdaş Mısır hukukçularının önde gelenleri arasında yer alır.

Eserleri. el-Hilâfe; eş-Şerikât fi’l-fıkhi’l-İslâmî; Nazariyyetü’n-niyâbe ani’l-gayr; el-Hak ve’z-zimme; Ahkâmü’l-muâmelâti’ş-şeriyye; Esbâbü ihtilâfi’l-fukahâ; ed-Damân fi’l-fıkhi’l-İslâmî (Bulak 1971-1973; Kahire 1985); el-Mülkiyye fi’ş-şerîati’l-İslâmiyye; el-Bey fi’l-Kitâb ve’s-Sünne; el-İrâdetü’l-münferide fi’l-fıkhi’l-İslâmî; Ahkâmü’l-vasiyye; eş-Şerike ve’l-hukuku’l-müteallikatü bihâ; Fıraku’z-zevâc.

Tamamı basılı olan bu eserlerin yanı sıra Ali el-Hafîf’in başta Mecelletü’l-ḳānûn ve’l-iktisâd olmak üzere çeşitli dergilerde yayımlanmış ilmî makaleleri ve Mevsûatü’l-fıkhi’l-İslâmî’de yer alan ansiklopedi maddeleri bulunmaktadır (bk. Ali el-Havfî, s. 169-170).

BİBLİYOGRAFYA
İbrâhim Medkûr, Maʿa’l-Hâlidîn, Kahire 1401/1981, s. 187-188; Ebû Bekir Abdürrezzâk, Ebû Zehre: İmâmü asrih, Kahire 1985, s. 28; Muhammed Mehdî Allâm, el-Mecmaiyyûn fî hamsîne âmen, Kahire 1406/1986, s. 204-205; Ali el-Havfî, “Ali el-Hafîf”, MMLA, XLV (1980), s. 168-178.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 395 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.