HAMMÂD b. İSHAK

حمّاد بن إسحاق
Müellif:
HAMMÂD b. İSHAK
Müellif: SAFFET KÖSE
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1997
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 19.10.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/hammad-b-ishak
SAFFET KÖSE, "HAMMÂD b. İSHAK", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hammad-b-ishak (19.10.2019).
Kopyalama metni
199’da (815) Basra’da doğdu. Hammâd b. Zeyd b. Dirhem’in (ö. 179/795) soyundan olup Irak’ta Mâlikî mezhebinin yayılmasında önemli hizmeti geçen tanınmış bir aileye mensuptur. Ebü’l-Abbas İbnü’l-Muazzel’den fıkıh tahsil etti. Eserlerinden en çok faydalandığı âlim Ya‘kūb b. Şeybe’dir. Hadis ilminde sika kabul edilen Hammâd’ın bu sahadaki hocaları arasında Müslim b. İbrâhim el-Ferâhidî, Ka‘nebî, İsmâil b. Ebû Üveys, Ebû Mus‘ab ez-Zührî ve Ebû Muhammed el-Hakemî sayılabilir. Oğlu İbrâhim, Kādî Hüseyin b. İsmâil el-Mehâmilî, Ebû Bekir Muhammed b. Ca‘fer el-Harâitî gibi muhaddisler onun talebeleri arasında yer alır.

Abbâsî halifeleri yanında müstesna bir yeri olan Hammâd, Halife Mühtedî-Billâh döneminde (869-870) Bağdat kadılığı yaptı. Ekseriya fukaha ile birlikte Halife Mühtedî-Billâh’ın huzurunda bulunurdu. Ancak Mütevekkil-Alellah’ın Mekke’deki oğlu Ebû Ahmed el-Muvaffak ile olan yazışması sebebiyle halife onu kırbaçlattırdı ve bir katır üzerinde Sâmerrâ’da dolaştırıp teşhir ettikten sonra Ahvaz’a sürgüne gönderdi (255/869). Hammâd 3 Receb 267 (7 Şubat 881) tarihinde Sûs’ta vefat etti.

Hammâd’ın günümüze ulaşan ve tek yazma nüshası Dârü’l-kütübi’z-Zâhiriyye’de bulunan (Mecmua, nr. 54, vr. 62-100) Teriketü’n-nebî adlı eseri Ekrem Ziyâ el-Ömerî tarafından yayımlanmıştır (Beyrut 1404/1984). Eserde Hz. Peygamber’in yiyecek ve içecekleri, sahip olduğu hayvanlar, silâhları, elbisesi, ev eşyası ve hizmetçileri hakkında bilgi verilmektedir. Hammâd’ın ayrıca el-Mühâdene ve Kitâbü’r-Red ʿale’ş-Şâfiʿî adlı iki önemli kitaptan başka diğer bazı eserler de yazdığı kaynaklarda zikredilmektedir.

BİBLİYOGRAFYA
Hammâd b. İshak el-Ezdî, Teriketü’n-nebî ve’s-sübülü’lletî veccehehâ fîhâ (nşr. Ekrem Ziyâ el-Ömerî), Beyrut 1404/1984, nâşirin mukaddimesi, s. 5-42; Vekî‘, Aḫbârü’l-ḳuḍât, Beyrut, ts. (Âlemü’l-kütüb), I, 268; III, 280; İbnü’n-Nedîm, el-Fihrist, s. 252; Hatîb, Târîḫu Baġdâd, VIII, 159; Kādî İyâz, Tertîbü’l-medârik, I, 513, 548, 549, 551, 559; II, 181-182; İbnü’l-Cevzî, el-Muntaẓam, V, 60; Zehebî, Aʿlâmü’n-nübelâʾ, XIII, 16; Safedî, el-Vâfî, XIII, 151; İbn Ferhûn, ed-Dîbâcü’l-müẕheb, I, 341; İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, II, 152-153; Brockelmann, GAL, II, 663; Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, IV, 72; Sezgin, GAS, I, 302; Ziriklî, el-Aʿlâm (Fethullah), II, 271; Ch. Pellat, “Ibn Dirham”, EI2 Suppl. (İng.), s. 384-385.
Bu madde ilk olarak 1997 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 15. cildinde, 486 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.