HİŞÂM b. UBEYDULLAH

هشام بن عبيد الله
Müellif:
HİŞÂM b. UBEYDULLAH
Müellif: MEHMET ERDOĞAN
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1998
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 21.09.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/hisam-b-ubeydullah
MEHMET ERDOĞAN, "HİŞÂM b. UBEYDULLAH", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/hisam-b-ubeydullah (21.09.2019).
Kopyalama metni
Babasının adı bazı kaynaklarda Abdullah şeklinde geçmektedir. Sem‘ânî, Hişâm’ı ehl-i bid‘atın karşıtı olarak Sünnî nisbesiyle anılanlar arasında saydığı gibi Rey köylerinden Sin’e nisbetle Sinnî diye anıldığını da belirtir. Yâkūt el-Hamevî ve İbnü’l-Esîr ise yalnız Sin’e nisbetini kaydetmişlerdir. Hişâm, fıkhı Ebû Hanîfe’nin talebeleri Ebû Yûsuf ve Muhammed b. Hasan eş-Şeybânî’den öğrendi. Şeybânî’nin onun Rey’deki evinde vefat etmiş olması talebesiyle olan yakınlık derecesini göstermektedir.

Birçok âlimden ders aldığını ve ilim uğrunda 700.000 dirhem harcadığını söyleyen Hişâm re’y taraftarı olmasına rağmen hadis rivayetiyle de meşhurdur. İbn Ebû Zi’b, Mâlik b. Enes, Hammâd b. Zeyd, Ebû Avâne, Leys b. Sa‘d, İbn Lehîa gibi âlimlerden hadis rivayet etmiş; kendisinden Ebû Hâtim Muhammed b. İdrîs er-Râzî, Ahmed b. Furât, Bakıyye b. Velîd, Muhammed b. Saîd el-Attâr, Hasan b. Arafe ve başkaları rivayette bulunmuştur. Hişâm’ı Ebû Hâtim “sadûk”, İbn Hibbân ve Ebû İshak eş-Şîrâzî “leyyin” olarak vasıflandırmışlardır. Bir rivayete göre de İbn Hibbân onu “sika” olarak kabul etmiş, bazı hadisleri ise mevzû görülerek terkedilmiştir.

Hişâm b. Ubeydullah’ın en-Nevâdir ve Ṣılâtü’l-es̱er adlı kitapları kaynaklarda zikredilmektedir. Bunlardan ilki Serahsî’nin el-Mebsûṭ’unun kaynaklarındandır (meselâ bk. el-Mebsûṭ, II, 163, 193; III, 16). İmam Muhammed’e ait el-Câmiʿu’l-kebîr’in Haydarâbâd neşrinde (1356) Hişâm b. Ubeydullah’ın en-Nevâdir’inden yapılan ilâvelere de yer verilmiştir (DİA, VII, 110).

BİBLİYOGRAFYA
İclî, es̱-S̱iḳāt, s. 458; İbn Ebû Hâtim, el-Cerḥ ve’t-taʿdîl, IX, 67; Şîrâzî, Ṭabaḳātü’l-fuḳahâʾ, s. 138; Serahsî, el-Mebsûṭ, II, 163, 193; III, 16; Sem‘ânî, el-Ensâb (Bârûdî), III, 326-327; İbnü’l-Cevzî, eḍ-Ḍuʿafâʾ, III, 174; Yâkūt, Muʿcemü’l-büldân, III, 269; İbnü’l-Esîr, el-Lübâb, II, 150; İbn Kudâme el-Makdisî, ʿUlemâʾü’l-ḥadîs̱, II, 19-20; Zehebî, Aʿlâmü’n-nübelâʾ, X, 446-447; a.mlf., el-ʿİber, I, 302; a.mlf., Mîzânü’l-iʿtidâl, IV, 300-301; a.mlf., Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, I, 387-388; Kureşî, el-Cevâhirü’l-muḍıyye, III, 569-570; İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, XI, 47-48; a.mlf., Lisânü’l-Mîzân, VI, 195; Keşfü’ẓ-ẓunûn, II, 1081, 1981; İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, II, 49; Leknevî, el-Fevâʾidü’l-behiyye, s. 223; Hediyyetü’l-ʿârifîn, II, 508; Ziriklî, el-Aʿlâm, VIII, 87; Sezgin, GAS, I, 433; Yunus Vehbi Yavuz, “el-Câmiu’l-Kebîr”, DİA, VII, 110.
Bu madde ilk olarak 1998 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 18. cildinde, 155 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.