AHFEŞ el-ASGAR - TDV İslâm Ansiklopedisi

AHFEŞ el-ASGAR

الأخفش الأصغر
Müellif:
AHFEŞ el-ASGAR
Müellif: İNCİ KOÇAK
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1988
Erişim Tarihi: 22.05.2024
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahfes-el-asgar
İNCİ KOÇAK, "AHFEŞ el-ASGAR", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahfes-el-asgar (22.05.2024).
Kopyalama metni

849’da Bağdat’ta doğdu. Sa‘leb, Müberred, Fazl el-Yezîdî ve Ebü’l-Aynâ’dan ders aldı. 900 yılında geldiği Mısır’dan 912’de ayrılarak Halep’e gitti, daha sonra Bağdat’a geçti ve 315 (927) yılı Şâban veya Zilkade ayında, bir rivayete göre de 316 (928) yılında orada vefat etti. Ölümü hakkında şöyle bir rivayet zikredilir: Ahfeş, devrin meşhur şair ve edibi İbn Mukle’ye giderek yoksulluk içinde bulunduğunu belirtir ve kendisine yardım etmesi için vezir Ebü’l-Hasan Ali b. Îsâ ile konuşmasını rica eder. Bunun üzerine İbn Mukle vezir ile görüşerek fakihlere yapıldığı gibi Ahfeş’e de yardım edilmesini ister. Fakat vezir kalabalık bir topluluğun önünde İbn Mukle’ye hakaret ederek onu kovar. Durumu öğrenen Ahfeş âni bir kalp krizi ile ölür. Talebesi Merzübânî’nin ifadesine göre Ahfeş, gerek rivayet gerekse nahiv ilmi konusunda pek bilgili olmadığı gibi şair de değildi. Kendisine nahiv meseleleriyle ilgili bir soru sorulduğu zaman canı sıkılır, hatta ısrarla bir şey soranı yanından kovardı. İbnü’r-Rûmî’nin onun hakkındaki hicviyeleri meşhurdur. Fakat mizahtan hoşlanan Ahfeş kendisi hakkındaki bu hicivleri kaydeder ve ezberlemeye çalışırdı. Onu kızdıramadığını gören İbnü’r-Rûmî’nin sonunda Ahfeş’i hicvetmekten vazgeçtiği rivayet edilir.

Sîbeveyhi’nin ünlü el-Kitâb’ını şerheden Ahfeş’in Kitâbü’l-Envâʿ, Kitâbü’l-Vâḥid ve’l-cemʿ, Kitâbü’t-Tes̱niye ve’l-cemʿ, Kitâbü’n-Nevâdir, Kitâbü’l-Cerâd, Kitâbü’l-Mesâʿiyye, Taʿlîḳāt ʿalâ Kitâbi’n-Nebât li’l-Asmaʿî, Dârâtü’l-ʿArab, Kitâbü’l-Emâlî ve el-Müheẕẕeb gibi eserlerinin adlarına kaynaklarda rastlanmaktadır.


BİBLİYOGRAFYA

İbnü’l-Enbârî, Nüzhetü’l-elibbâʾ (nşr. Muhammed Ebü’l-Fazl), Kahire, 1386/1967, s. 248.

, XIII, 246-257.

, II, 276-278.

, III, 301-303.

, XIV, 480-482.

, II, 167-168.

, II, 1382, 1427.

, II, 274.

, I, 676.

Abdurrahman Fehmi, Medresetü’l-ʿArab, İstanbul 1304, s. 44.

, VII, 353; VIII, 174; IX, 161.

, II, 393-394.

Abdülhüseyin el-Fetlî, “el-Aḫfeşü’ṣ-ṣaġīr ʿâlimün naḥviyyün lem yünṣıfhü ehlü ʿaṣrih”, el-Mevrid, X/3-4, Bağdad 1981, s. 33-66.

Brockelmann, “Ahfeş”, , I, 156.

a.mlf. – Ch. Pellat, “al-Ak̲h̲fas̲h̲”, , I, 331.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1988 yılında İstanbul’da basılan 1. cildinde, 525 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER