ALÂEDDİN ARABÎ EFENDİ

Müellif:
ALÂEDDİN ARABÎ EFENDİ
Müellif: MEHMET İPŞİRLİ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 19.10.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/alaeddin-arabi-efendi
MEHMET İPŞİRLİ, "ALÂEDDİN ARABÎ EFENDİ", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/alaeddin-arabi-efendi (19.10.2019).
Kopyalama metni
Halep’te doğdu, bu sebeple Arabî lakabıyla meşhur oldu. Halep’teki tahsilinden sonra Osmanlı ülkesine geçerek Edirne’ye gitti. Molla Gürânî’nin derslerine devam etti, zamanla aralarında sıkı bir dostluk meydana geldi. Ayrıca bir süre Hızır Bey’in hizmetinde bulundu ve talebesi oldu. Edirne Dârülhadis müderrisi Fahreddîn-i Acemî’ye muîd* olarak göreve başladı. Daha sonra Bursa Kaplıca Medresesi’ne müderris tayin edildi. Bu arada Halvetiyye tarikatı ileri gelenlerinden Şeyh Alâeddin Ali’ye intisap etti. Şeyhin bazı hareketleri hoş karşılanmayarak Manisa’ya sürülmesi üzerine, şeyhi müdafaa edip yanından ayrılmak istemeyince o da birlikte sürüldü. Burada Şehzade Mustafa’nın himayesini gördü. Onun aracılığıyla bir süre sonra affedilerek Sahn-ı Semân’a müderris oldu. Fâtih Sultan Mehmed, saltanatının sonlarına doğru kendisine seksen akçe yevmiye tayin etti. II. Bayezid bazı vezirlerin dedikodusu üzerine yevmiyesini elli akçeye düşürdü ise de kısa bir müddet sonra tekrar yükseltti. Receb 900’de (Nisan 1495) yüz akçe yevmiye ile şeyhülislâm oldu. Bir yıl kadar bu görevde kaldı; Nisan 1496’da öldü. Eyüp’te İdris Köşkü yolu üzerine defnedildi. Tefsir ve fıkıh alanında geniş bilgi sahibi olmakla birlikte herhangi bir eseri bilinmemektedir.

BİBLİYOGRAFYA
Âşıkpaşazâde, Târih, s. 223; Mecdî, Şekāik Tercümesi, s. 171-176; Mahmûd el-Kefevî, Ketâʾibü aʿlâmi’l-aḫyâr min fuḳahâʾi meẕhebi’n-Nuʿmân el-muḫtâr, Süleymaniye Ktp., Reîsülküttâb, nr. 690, vr. 369a-370b; Hoca Sâdeddin, Tâcü’t-tevârîh, İstanbul 1279-80, II, 67; Bedâyiʿu’l-veḳāyiʿ, Moskova 1961, s. 503; Devhatü’l-meşâyih, s. 12-14; Sicill-i Osmânî, III, 387; İlmiyye Salnâmesi, s. 339-340; R. C. Reep, The Müfti of Istanbul, Oxford 1986, s. 174-187.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 319 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.