HÂRİSÎ, Mes‘ûd b. Ahmed - TDV İslâm Ansiklopedisi

HÂRİSÎ, Mes‘ûd b. Ahmed

مسعود بن أحمد الحارثي
Müellif:
HÂRİSÎ, Mes‘ûd b. Ahmed
Müellif: VECDİ AKYÜZ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1997
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 09.05.2021
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/harisi-mesud-b-ahmed
VECDİ AKYÜZ, "HÂRİSÎ, Mes‘ûd b. Ahmed", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/harisi-mesud-b-ahmed (09.05.2021).
Kopyalama metni

652 (1254) yılında dünyaya geldi. Babasının doğduğu Bağdat’ın batısındaki Hârisiye köyüne nisbetle anılır. İyi bir fıkıh öğrenimi görerek devrinin Hanbelî hukukçuları arasında seçkin bir yere sahip oldu. Kahire’de Radıyyüddin İbnü’l-Burhân, Necîbüddin el-Harrânî, Abdullah b. Allâk; İskenderiye’de Osman b. Avf, İbnü’l-Furât; Dımaşk’ta Ebû Zekeriyyâ İbnü’s-Sayrafî, Ahmed b. Ebü’l-Hayr gibi muhaddislerden hadis dinledi. Kendisinden Takıyyüddin es-Sübkî, Abdülazîz b. Muhammed b. Cemâa, Yûsuf b. Abdurrahman el-Mizzî ve Birzâlî gibi âlimler hadis dinlediler. Bir süre Dımaşk’ta Nûriye Medresesi meşihatlığında bulunan Hârisî Mısır’a dönerek İbn Tolun, Hâkim, Sâlihiye ve Mansûriye camilerinde ders verdi. 709 yılı Rebîülâhirinde (Eylül 1309) Mısır kādılkudâtlığına getirildi ve ölünceye kadar bu görevde kaldı. Takıyyüddin İbn Dakīkul‘îd’in, Allah’a cihet izâfe edenlere katıldığı ve bu görüşlerin propagandasını yaptığı için Hârisî ile ilişkilerini kestiğine dair kaynaklarda yer alan bilgilerden, bazı itikadî meselelerde çağdaşlarıyla ciddi ihtilâflara düştüğü anlaşılmaktadır. 14 Zilhicce 711 (22 Nisan 1312) tarihinde Kahire’de vefat eden Hârisî Karâfe Kabristanı’na defnedildi.

Eserleri. 1. Şerḥu’l-Muḳniʿ. Hanbelî hukukçusu İbn Kudâme’nin el-Muḳniʿ adlı eserinin “Âriyet” bölümünden “Vesâyâ”ya kadarki kısmının şerhidir (Brockelmann, I, 688).

2. Şerḥu Süneni Ebî Dâvûd. Ebû Dâvûd’un es-Sünen’inin tamamlanamamış bir şerhidir.

3. Emâlî. Hadis metin ve sened tenkidiyle râvi biyografilerini ihtiva eden bir eserdir.

Bütün kaynaklar Hârisî’nin sadece bu üç eserini zikrederken Bağdatlı İsmâil Paşa Şerḥu Süneni İbn Mâce’yi de ona atfetmektedir (bk. , II, 28).


BİBLİYOGRAFYA

İbn Kudâme el-Makdisî, ʿUlemâʾü’l-ḥadîs̱, IV, 274.

, IV, 1495-1496.

a.mlf., el-Muʿîn fî ṭabaḳāti’l-muḥaddis̱în (nşr. Hemmâm Abdürrahîm Saîd), Amman 1404/1984, s. 229.

, IV, 251.

İbn Receb, eẕ-Ẕeyl ʿalâ Ṭabaḳāti’l-Ḥanâbile, Kahire 1372, II, 362-364.

, IV, 347-348.

, IX, 221.

, I, 358.

, III, 11-13.

, VI, 28-29.

, I, 688.

, II, 28.

, II, 469.

, VIII, 109-110.

, XII, 225.

Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1997 yılında İstanbul’da basılan 16. cildinde, 204 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER