İBNÜ’l-CÂRÛD

ابن الجارود
İBNÜ’l-CÂRÛD
Müellif: ALİ OSMAN KOÇKUZU
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
Baskı Tarihi: 1999
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 14.07.2020
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ibnul-carud
ALİ OSMAN KOÇKUZU, "İBNÜ’l-CÂRÛD", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ibnul-carud (14.07.2020).
Kopyalama metni
230 (845) yılı civarında Nîşâbur’da doğdu. Hayatını Mekke’de mücâvir olarak geçirdi. Ya‘kūb b. İbrâhim ed-Devrakī, Eşec el-Kindî, Zühlî ve Za‘ferânî’den hadis dinledi, bu arada İbn Huzeyme’den de faydalandı. Zehebî, Hâkim en-Nîsâbûrî’nin İbn Râhûye, Ali b. Hucr ve Ahmed b. Menî‘ gibi âlimleri de onun hocaları arasında saydığını, ancak el-Münteḳā’sında bunu doğrulayacak bir rivayete rastlayamadığını belirtmektedir (Aʿlâmü’n-nübelâʾ, XIV, 240). Kız kardeşinin oğlu Yahyâ b. Mansûr el-Kādî başta olmak üzere İbnü’ş-Şarkī, Da‘lec b. Ahmed ve Taberânî onun talebelerinden bazılarıdır. Hadis münekkitlerinin kendisinden övgüyle söz ettikleri İbnü’l-Cârûd Mekke’de vefat etti.

İbnü’l-Cârûd’un günümüze ulaşan tek kitabı el-Münteḳā mine’s-süneni’l-müsnede ʿan Resûlillâh ṣallallāhü ʿaleyhi ve sellem adını taşımaktadır. 1114 ahkâm hadisinin fıkıh konularına göre tasnif edildiği eser hakkında Zehebî, “Hadis münekkitlerinin ictihad farklılıkları sebebiyle tenkit ettikleri pek azı müstesna içindeki hadislerin tamamı sa-hihtir ve hasen derecesinin altına kesinlikle düşmez” demektedir (a.g.e., XIV, 239). Önce Hindistan’da basılan eser (Haydarâbâd 1309/1891, 1315/1897), Abdullah Hâşim el-Yemânî el-Medenî’nin Teysîrü’l-fettâḥi’l-vedûd fî taḫrîci’l-Münteḳā li’bni’l-Cârûd adlı çalışmasıyla birlikte neşredilmiştir (Kahire 1382/1962). Daha sonra bir heyet tarafından hadislerin önemli kaynaklardaki yerlerini gösteren dipnot ilâvesiyle yayımlanan eseri (Beyrut 1407/1987) Abdullah Ömer el-Bârûdî sonuna alfabetik hadis fihristi koyarak yeniden neşretmiştir (Beyrut 1408/1988). Ebû İshak el-Huveynî el-Eserî, Kitâbü Ġavs̱i’l-mekdûd bi-taḫrîci Münteḳā İbni’l-Cârûd adıyla üç ciltlik (iki mücelled) bir tahrîc çalışması yapmıştır (Beyrut 1408/1988).

Kaynaklarda İbnü’l-Cârûd’un Kitâbü’l-Cerḥ ve’t-taʿdîl adlı bir kitabı ile yedi cüz tutarında el-Âḥâd fî esmâʾi’ṣ-ṣaḥâbe (İbn Hayr, s. 215) ve Hatîb el-Bağdâdî’nin kaynak olarak kullandığı (Târîḫu Baġdâd, XIV, 298) el-Esmâʾ ve’l-künâ adlı iki biyografi çalışmasından söz edilmektedir. Ayrıca Zehebî, Kādî İyâz’ın İbnü’l-Cârûd’u İmam Mâlik’in hayatına dair eser verenler arasında saydığını söylemişse de (Aʿlâmü’n-nübelâʾ, VIII, 82), Tertîbü’l-medârik’te böyle bir kayda rastlanmamakta, ancak anılan eserde onun İmam Mâlik’in hadislerinde görülen garîb kelimeleri açıklamak üzere bir çalışmasının bulunduğundan söz edilmektedir (I, 199).

BİBLİYOGRAFYA
Hatîb, Târîḫu Baġdâd, XIV, 298; Kādî İyâz, Tertîbü’l-medârik, I, 199; İbn Hayr, Fehrese, s. 215; İbn Abdülhâdî, ʿUlemâʾü’l-ḥadîs̱, II, 468-469; Zehebî, Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, III, 794; a.mlf., Aʿlâmü’n-nübelâʾ, VIII, 82; XIV, 239-240; a.mlf., Târîḫu’l-İslâm: sene 301-320, s. 212-213; Safedî, el-Vâfî, XVII, 323; Îżâḥu’l-meknûn, II, 270; Hediyyetü’l-ʿârifîn, I, 444; Kettânî, er-Risâletü’l-müstetrafe (Özbek), s. 17-18, 259; Serkîs, Muʿcem, I, 61; Kays Âl-i Kays, el-Îrâniyyûn, II/2, s. 356-357; Ali Refîî, “İbn Cârûd”, DMBİ, III, 200.
Bu madde TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 1999 yılında İstanbul'da basılan 20. cildinde, 537 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER