« Madde sayfasına git

NAÎMÂ ile İLİŞKİLİ MADDELER

نعيما
VAK‘ANÜVİS
Osmanlı Devleti’nde resmî tarihçiler için kullanılan unvan.
Himayesine girdiği ve desteğini gördüğü, eserinin ilk şeklini takdim ettiği kişi
AMCAZÂDE HÜSEYİN PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Azledip kalebend olarak Hanya’ya sürgün eden kişi
ÇORLULU ALİ PAŞA
Silâhdar, Osmanlı sadrazamı.
Desteğini aldığı ve yakın adamları arasına girdiği, talebi üzerine eserini yeniden düzenleyerek takdim ettiği kişi
ŞEHİD ALİ PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Halefi
RÂŞİD MEHMED EFENDİ
Osmanlı vak‘anüvisi, şair ve münşî.
1070’ten (1660) sonraki yıllara ait hazırladığı müsveddelerin eline geçtiği ileri sürülen tarihçi
ŞEHRÎZÂDE MEHMED SAİD
Osmanlı biyografi yazarı ve tarihçi.
Eserini iki cilt halinde basan kişi
İBRÂHİM MÜTEFERRİKA
İlk Türk matbaasının kurucusu, yayımcı, Osmanlı devlet adamı ve aydını.
Doğduğu yer
HALEP
Suriye’nin ikinci büyük şehri.
Dedesi ve babasının üst düzey görevlerde bulunduğu ordu
YENİÇERİ
Osmanlı askerî teşkilâtında özel konumlu, maaşlı, dâimî yaya ordusu.
İstanbul'da ilk görev yaptığı yer
SARÂY-ı ATÎK-i ÂMİRE
İstanbul’da inşa edilen ilk Osmanlı sarayı.
Saray-ı Atîk'de dahil olduğu zümre
BALTACI
Osmanlılar’da sarayın bîrun görevlilerinden bir zümrenin adı.
Sarây-ı Atîk'daki eğitimiyle birlikte derslere devam ettiği cami
BEYAZIT II CAMİİ ve KÜLLİYESİ
İstanbul’da Sultan II. Bayezid tarafından yaptırılan selâtin camii ile ek binaları.
Kâtip olarak görev yaptığı yer
DÎVÂN-ı HÜMÂYUN
Osmanlı devlet yönetiminde XV. yüzyıl ortasından XVII. yüzyılın ilk yarısına kadar en önemli karar organı.
Düşkünlüğüyle bilindiği konu
İLM-i AHKÂM-ı NÜCÛM
Yıldızların insanları ve olayları etkilediği inancına dayanan sözde ilim dalı, astroloji, yıldız falcılığı, müneccimlik.
Yaptığı görevlerden
DEVÂTDÂR
Bazı İslâm devletlerinde başlangıçta hükümdarın divit takımından sorumlu olan, daha sonraki dönemlerde ise çok çeşitli ve önemli vazifeler üstlenen saray görevlisine verilen ad.
Yaptığı görevlerden
TEŞRİFAT
Osmanlı Devleti’nde protokol anlamında kullanılan terim.
Yaptığı görevlerden
DEFTER EMİNİ
Osmanlılar’da Defterhâne’nin âmirine verilen isim.
Görev yaptığı yerlerden
BAŞMUHASEBE KALEMİ
Osmanlı maliyesinin en önemli kalemlerinden biri.
Kâtipliğini yaptığı birim
SİLÂHDAR
Bazı Türk-İslâm devletlerinde ve Osmanlılar’da sultanın silâhları ile silâhhânesinden sorumlu olan saray görevlisi.
Vefat ettiği yer
BALYABADRA
Yunanistan’da Mora yarımadasının kuzeybatısında büyük liman şehirlerinden Patras’ın Osmanlılar dönemindeki adı.
Eserinin sonuna eklediği risâlede tasvir ettiği olay
EDİRNE VAK‘ASI
1703 yılında çıkan, Şeyhülislâm Feyzullah Efendi’nin ölümü, II. Mustafa’nın tahttan indirilmesi ve yerine III. Ahmed’in cülûsu ile sonuçlanan ayaklanma.
Eserlerini kaynak olarak kullandığı kişi
KÂTİB ÇELEBİ
XVII. yüzyıl Türk ilim dünyasının müsbet düşünceyi temsil eden büyük siması ve çeşitli konulara dair pek çok eserin müellifi.
Hiçbir değişiklik yapmadan birçok bahsi ve bendi naklettiği eser
FEZLEKE
Kâtib Çelebi’nin (ö. 1067/1657) Osmanlı tarihine dair Türkçe eseri.
İktibaslar yaptığı, özellikle İbn Haldun'un görüşlerini aktardığı eser
DÜSTÛRÜ’l-AMEL
Kâtib Çelebi’nin (ö. 1067/1657) devlet düzeni ve devletin ıslahına dair eseri.
İktibaslar yaptığı eser
MÎZÂNÜ’l-HAK
Kâtib Çelebi’nin (ö. 1067/1657) döneminin fikrî hayatı ve dinî tartışmalarına dair Türkçe eseri.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
HASANBEYZÂDE AHMED PAŞA
Osmanlı devlet adamı ve tarihçi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
ÂLÎ MUSTAFA EFENDİ
Tarihçi, şair, çok yönlü ve zengin sayıda eser vermiş Osmanlı müellifi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
PEÇUYLU İBRÂHİM
Osmanlı tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
KARAÇELEBİZÂDE ABDÜLAZİZ EFENDİ
Osmanlı şeyhülislâmı ve tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
ABDİ PAŞA, Nişancı
Osmanlı devlet adamı ve tarihçi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
MEHMED b. MEHMED EDİRNEVÎ
Osmanlı tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
MEHMED HALÎFE
XVII. yüzyılda yaşamış Osmanlı tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
HÜSEYİN TÛGĪ
II. Osman Vak‘ası’na dair Musîbetnâme adlı eseriyle tanınan müellif.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
ABDÜLKADİR EFENDİ, Topçular kâtibi
Osmanlı tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı kişi
CENÂBÎ MUSTAFA EFENDİ
el-ʿAylemü’z-zâḫir adlı eseriyle meşhur olan Osmanlı tarihçisi.
Eserini kaynak olarak kullandığı tahmin edilen kişi
İSMETÎ, Mehmed
Divan şairi, müderris ve kazasker.
Kaynak olarak kullandığı eser
ÎSÂZÂDE TÂRİHİ
1654-1693 yıllarını içine alan Osmanlı tarihi.
Tarihçilik anlayışı ve siyasetle ilgili görüşlerinden istifade ettiği kişi
İBN HALDÛN
Meşhur tarihçi, sosyolog, filozof, siyaset ve devlet adamı.
Târîh-i Naîmâ'dan geniş ölçüde istifade eden, ayrıca Naimâ adlı bir eser yayımlayan tarihçi
AHMED REFİK ALTINAY
Son devir Türk tarihçisi.
Eserinden seçmeler yayımlayan kişi
YÖNTEM, Ali Canip
Edebiyat tenkitçisi, şair ve yazar.
Hayatı ve eserini tanıtarak seçmeler yayımlayan kişi
ÇELEBİ, Âsaf Hâlet
Cumhuriyet devri şair ve yazarı.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.