AHMED MUHTAR BEYEFENDİ, Molla Bey

Müellif:
AHMED MUHTAR BEYEFENDİ, Molla Bey
Müellif: MEHMET İPŞİRLİ
Web Sitesi: TDV İslâm Ansiklopedisi
Yayımcı: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi
İlk Yayın Tarihi: 1989
Son Güncelleme Tarihi: -
Erişim Tarihi: 19.10.2019
Web Adresi:
https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-muhtar-beyefendi-molla-bey
MEHMET İPŞİRLİ, "AHMED MUHTAR BEYEFENDİ, Molla Bey", TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/ahmed-muhtar-beyefendi-molla-bey (19.10.2019).
Kopyalama metni
10 Ağustos 1807’de İstanbul’da doğdu. Ulemâdan Mahmud Bey’in oğlu, eski sadrazamlardan Koca Yûsuf Paşa’nın torunudur. Hâfız Ahmed Efendi’nin derslerine devam ederek icâzet aldı. Ayrıca Evliya Hoca ile Arab Hoca’dan tefsir, hadis, Hızır Ağazâde Said Bey’den de Farsça okudu. 1826’da Dîvân-ı Hümâyun Kalemi’ne girdi, 1846’da ruûs* imtihanını kazandı. 1848-1855 yılları arasında Takvîm-i Vekāyi‘ gazetesinde musahhih olarak çalıştı. 1855’te Selânik kadısı oldu; 1856’da Haremeyn, 1861’de İstanbul, 1868’de Anadolu kazaskerliği pâyelerini aldı. Aynı yıl Meclis-i Tedkîkat âzalığına tayin edildi, ancak bir süre sonra ayrıldı. Mâzul olduğu yıllarda Karabiga, Bayramiç, Gördes gibi yerler kendisine arpalık* olarak verildi. 17 Eylül 1871’de Sadrazam Mahmud Nedim Paşa’nın gayreti ile şeyhülislâm oldu. 8 Aralık 1871’de Ahmed Kemal Paşa’nın Maarif Nezâreti’ne geçmesi üzerine, Evkāf-ı Hümâyun nâzırlığı, Ahmed Muhtar Beyefendi’ye ikinci görev olarak verildi. Ahmed Nedim Paşa’nın azlinden kısa bir süre sonra şeyhülislâmlıktan ayrıldı (5 Kasım 1872). II. Abdülhamid’in saltanatının ilk yıllarında kabinede bazı değişiklikler yapılırken bu arada şeyhülislâmlık da 18 Nisan 1878’de ikinci defa Ahmed Muhtar Beyefendi’ye verildi. Sekiz ay kadar kaldığı bu görevden 4 Aralık 1878’de ayrıldı.

Hoş sohbeti, şiire ve edebiyata karşı ilgisi ile tanınan Ahmed Muhtar Beyefendi 22 Aralık 1882’de öldü; Üsküdar’da İnâdiye Tekkesi hazîresine defnedildi. Murassa‘ Osmânî ve Birinci Mecîdî nişanlarına sahipti. Paşa torunu olduğu için “beyefendi” sıfatıyla anılmıştır. Şeyhülislâmlık makamında bulunduğu süre, toplam olarak bir yıl dokuz ay kadardır.

BİBLİYOGRAFYA
İlmiyye Salnâmesi, s. 602-603; Evkāf-ı Hümâyun Nezâretinin Târihçe-i Teşkilâtı ve Nüzzârın Terâcim-i Ahvâli, İstanbul 1335, s. 154; Abdurrahman Şeref, Târih Musâhabeleri, İstanbul 1340, s. 225; , V, 760; İhsan Süreyya Sırma, L’Institation et les biographies des Şayh al-Islam sous le règne du sultan Abdulhamid II. (1876-1909), Strasbourg 1973, s. 80-88.
Bu madde ilk olarak 1989 senesinde İstanbul'da basılan TDV İslâm Ansiklopedisi’nin 2. cildinde, 105 numaralı sayfada yer almıştır. Matbu nüshayı pdf dosyası olarak indirmek için tıklayınız.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.