« Madde sayfasına git

MEHMED II ile İLİŞKİLİ MADDELER

محمد
Babası ve kendisinden önceki padişah
MURAD II
Osmanlı padişahı (1421-1444, 1446-1451).
Hocası
AKŞEMSEDDİN
Fâtih’in hocası, mutasavvıf, âlim-tabip ve şair.
Fethederek tarihe geçtiği şehir
İSTANBUL
Marmara bölgesinde Türkiye’nin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan küçük bir ilin merkezi.
İstanbul’un fethinin sembolü olarak camiye çevirdiği mâbed
AYASOFYA
Bizans devrinde İstanbul’un en büyük kilisesi iken fetihten sonra şehrin baş camii haline getirilen ve etrafında zamanla bir külliye teşekkül eden mâbed.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ÇANDARLI HALİL PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Döneminin önde gelen âlimlerinden
ALİ KUŞÇU
Timurlular devrinde Semerkant’ta yetişmiş, daha sonra Osmanlı ülkesinde büyük bir şöhret kazanmış olan Türk astronom ve matematikçisi.
Uzun Hasan’a karşı zafer kazandığı savaş
OTLUKBELİ SAVAŞI
Osmanlılar’la Akkoyunlular arasında 1473’te yapılan meydan savaşı.
İstanbul’da yaptırdığı, içinde Sahn-ı Semân medresesinin de bulunduğu külliye
FÂTİH CAMİİ ve KÜLLİYESİ
İstanbul Fatih’te fetihten sonra yapılan ilk selâtin camii ile etrafındaki külliye.
Fâtih Camii ve Külliyesi içinde kurduğu medrese ve eğitim sisteminin adı
SAHN-ı SEMÂN
Fâtih Sultan Mehmed tarafından İstanbul’da kurulan yüksek dereceli medrese.
İstanbul’da yaptırdığı saray
TOPKAPI SARAYI
Döneminin tarihini yazan Osmanlı tarihçisi
DURSUN BEY
Fâtih Sultan Mehmed dönemine ait Târîh-i Ebü’l-Feth adlı eseriyle tanınan Osmanlı tarihçisi.
Oğlu ve kendisinden sonraki padişah
BAYEZİD II
Osmanlı padişahı (1481-1512).
Hocası
HOCAZÂDE MUSLİHUDDİN EFENDİ
Fâtih Sultan Mehmed’in hocası, âlim ve kazasker.
Hocası ve döneminin önde gelen âlimlerinden
MOLLA GÜRÂNÎ
Osmanlı âlimi ve müftüsü.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ZAĞANOS PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
ŞEHÂBEDDİN PAŞA
Osmanlı veziri.
İstanbul’u fethederek sona erdirdiği imparatorluk
BİZANS
Roma İmparatorluğu’nun devamı olarak 330-1453 yılları arasında Balkan yarımadası, Anadolu, Suriye, Filistin ve Mısır’da hüküm süren ve Doğu Roma diye de anılan imparatorluk.
Hanımı
GÜLBAHAR HATUN
II. Bayezid’in annesi.
Oğlu
CEM SULTAN
Osmanlı şehzadesi.
Yaptırdığı kütüphane
FÂTİH KÜTÜPHANESİ
Fâtih Sultan Mehmed’in kendi adıyla anılan külliyede kurduğu kütüphane.
Birinci defa tahta çıkışında yaşanan ilk yeniçeri isyanı
BUÇUKTEPE VAK‘ASI
1446’da Edirne’de vuku bulan ve II. Mehmed’in birinci saltanatından uzaklaştırılmasına sebep olan ilk yeniçeri ayaklanması.
Uzun yıllar mücadele edip varlığına son verdiği beylik
KARAMANOĞULLARI
1256-1474 yılları arasında Niğde, Karaman, Konya, İç İl, Taşili ve Alanya yörelerinde hüküm süren hânedan ve beylik.
Muslihuddin Mustafa adına yaptırdığı külliye
ŞEYH VEFÂ KÜLLİYESİ
İstanbul’da XV. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen külliye.
Doğduğu şehir
EDİRNE
Marmara bölgesinin Trakya kesiminde şehir ve bu şehrin merkez olduğu il.
Vali olarak gönderildiği şehir
MANİSA
Ege bölgesinde şehir ve bu şehrin merkez olduğu il.
Döneminin önemli âlimlerinden
HIZIR BEY
Osmanlı âlimi, İstanbul’un ilk kadısı.
İsmi ile özdeşleşen askerî faaliyet
FETİH
Müslümanların ülke veya şehirleri i‘lâ-yi kelimetullah amacıyla İslâmiyet’e açmaları, İslâm devleti idaresine almaları.
Döneminin önemli âlimlerinden
MOLLA HÜSREV
Osmanlı âlimi ve müftüsü.
Döneminin önemli âlimlerinden
MOLLA YEGÂN
Osmanlı âlimi.
Saray kütüphanesine hâfız-ı kütüb olarak tayin ettiği âlim
MOLLA LUTFİ
Osmanlı âlimi.
Dönemin önde gelen devlet adamı, vezîriâzam
İSHAK PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
KASIM PAŞA, Cezerî
Fâtih Sultan Mehmed ve II. Bayezid dönemi devlet adamı ve şairlerinden.
Döneminin önde gelen devlet adamlarından
MAHMUD PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Dönemin önde gelen devlet adamlarından, vezîriâzam
GEDİK AHMED PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Dönemin önemli devlet adamlarından, vezîriâzam
RUM MEHMED PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Dönemin önemli devlet adamlarından, vezîriâzam
DÂVUD PAŞA, Koca
Osmanlı vezîriâzamı.
Dönemin önemli devlet adamlarından
SÜLEYMAN PAŞA, Hadım
Osmanlı sadrazamı.
Döneminin önemli devlet adamlarından
MESİH PAŞA
Osmanlı sadrazamı.
Dönemin önemli devlet adamlarından
KARAMÂNÎ MEHMED PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı ve tarihçisi.
Bosna fethi sırasında yanına alıp yetiştirdiği devlet adamı
HERSEKZÂDE AHMED PAŞA
Osmanlı vezîriâzamı.
Balkanlar’daki askerî faaliyetlerde önemli hizmetleri olan devlet adamı
ÎSÂ BEY
XV. yüzyıl ortalarında Üsküp ve Bosna sancak beyliklerinde bulunan uç beyi.
Kızı Sitti Hatun’la evlendiği Süleyman Bey'in başında bulunduğu beylik
DULKADIROĞULLARI
1337-1522 yılları arasında hüküm süren bir Türkmen beyliği.
Anadolu’daki nüfuz çatışması nedeniyle gerginlik yaşanan Memlük sultanı
HOŞKADEM
Memlük sultanı (1461-1467).
Ateşkes imzaladığı Arnavut beyi
İSKENDER BEY
Osmanlılar’a karşı mücadele eden Arnavut beyi.
Uzun yıllar mücadele ettiği hükümdar
UZUN HASAN
Akkoyunlu hükümdarı (1452-1478).
Uzun Hasan’a karşı birlikte hareket etmek için mektup gönderdiği hükümdar
HÜSEYİN BAYKARA
Sanatçı yönüyle tanınan Timurlu hükümdarı (1470-1506).
Osmanlı Devleti’ne karşı Uzun Hasan’a sığınan beylerden
İSFENDİYAROĞULLARI
Osmanlı Devleti’ne karşı Uzun Hasan’a sığınan beylerden
GERMİYANOĞULLARI
XIII. yüzyıl sonlarında Kütahya ve civarında kurulan Türkmen beyliği.
Osmanlı Devleti’ne karşı Uzun Hasan’a sığınan beylerden
İNALOĞULLARI
1098-1183 yılları arasında Diyarbekir’de hüküm süren bir Türk beyliği.
Fethettiği şehir
TRABZON
Karadeniz bölgesinin Doğu Karadeniz bölümünde şehir ve bu şehrin merkez olduğu il.
Fethettiği şehir
SİNOP
Karadeniz bölgesinde şehir ve bu şehrin merkez olduğu il.
Doğrudan Osmanlı hâkimiyetine alınan bölge
SIRBİSTAN
Güneydoğu Avrupa’da ülke.
Döneminde fethi tamamlanan yarımada
MORA
Yunanistan’ın güneyindeki tarihî Peloponnesos yarımadasına verilen isim.
Döneminde fethedilen bölge
BOSNA EYALETİ
Osmanlılar zamanında Balkanlar’da önce sancak beyliği iken 1580’den itibaren beylerbeyilik olan bir idarî birim.
Döneminde Osmanlı hâkimiyetine dahil edilen bölge
KIRIM
Karadeniz’in kuzeyinde tarihî bir yarımada ve Ukrayna’ya bağlı özerk cumhuriyet.
Döneminin önde gelen âlimlerinden
TÛSÎ, Alâeddin
Hanefî fakihi, usulcü ve felsefeci.
Din felsefesinde görüşlerine meylettiği âlim
CÜRCÂNÎ, Seyyid Şerîf
Arap dili, kelâm ve fıkıh âlimi.
Sefere giderken ziyaret ettiği ve Uzun Hasan'a galip geleceğini müjdeleyen Kalenderî dervişi
KOYUN BABA
Kalenderî dervişi.
Şehzadeliğinden itibaren tanıyıp hürmet ettiği mutasavvıf
OTMAN BABA
Kalenderî şeyhi.
İstanbul fethi hakkında ilk kaynaklardan Mahrûsa-i İstanbul Fetihnâmesi adlı eserin müellifi
TÂCÎZÂDE CÂFER ÇELEBİ
Osmanlı şairi, münşî ve devlet adamı.
Israrla İstanbul'a davet ettiği mutasavvıf
ABDULLAH-ı İLÂHÎ
Nakşibendiyye tarikatının Anadolu ve Rumeli’de yayılmasına öncülük eden mutasavvıf, âlim ve şair.
İstanbul'u fethedeceği müjdesini veren derviş
PÎRÎ BABA
XV. yüzyılda Merzifon’da yaşayan Kalenderî dervişi.
İstanbul fethi ve Fâtih dönemi hakkında bilgi veren Bizanslı tarihçi
KRITOVULOS, Mikhael
XV. yüzyılda Fâtih Sultan Mehmed’in hayatına ve seferlerine dair eseriyle tanınan Bizanslı tarihçi.
Döneminde bazı devlet hizmetlerinde bulunan kişi
ANGIOLELLO, Giovanni Maria
Esir düştüğü Osmanlı ülkesinde uzun süre kalan ve Şark âlemi hakkında çeşitli eserler kaleme alan Venedikli yazar.
Fatih Sultan Mehmed ve dönemine ait çalışmalarıyla tanınan isim
PERTUSI, Agostino
Türk ve İslâm tarihiyle ilgili çalışmaları bulunan İtalyan şarkiyatçısı, Bizantinolog.
İstanbul’un fethini ve Fâtih’in diğer askerî faaliyetlerini anlatan tarihçi
DUKAS
Bizans tarihçisi.
Anadoluhisarı karşısında yaptırdığı hisar
RUMELİHİSARI
İstanbul Boğazı’nın Rumeli yakasında XV. yüzyılda inşa edilen kale.
İstanbul’u emniyete almak için Çanakkale Boğazı’nda yaptırdığı kale
KİLİTBAHİR KALESİ
Çanakkale Boğazı’nın Rumeli yakasında İstanbul’un fethinden sonra yapılmış kale.
İstanbul’da yaptırdığı ilk sarayı
SARÂY-ı ATÎK-i ÂMİRE
İstanbul’da inşa edilen ilk Osmanlı sarayı.
Babası tarafından başlatılan inşaatını tamamladığı saray
SARÂY-ı CEDÎD
Edirne’de XV. yüzyıl ortalarında inşasına başlanan ikinci saray.
Amasra’da kiliseden çevrilen cami
FÂTİH CAMİİ
Amasra’da Fâtih Sultan Mehmed tarafından kiliseden çevrilen cami.
Mora'da (Mezistre'de) adıyla anılan cami
FÂTİH CAMİİ
Mora’nın merkezi Mezistre’de (Mistra) XV. yüzyıla ait cami.
Priştine'de adına yaptırılan cami
FÂTİH CAMİİ
Kosova’nın merkezi Priştine’de XV. yüzyıla ait cami.
Trabzon'un fethinden sonra kiliseden çevrilen cami
ORTAHİSAR CAMİİ
Trabzon’un fethinden sonra Fâtih Sultan Mehmed’in şehrin en eski kilisesinden çevirip ilk cuma namazını kıldığı cami.
Enez'in fethinden sonra kiliseden çevrilen cami
AYASOFYA CAMİİ
Edirne’nin Enez ilçesinde kiliseden çevrilen cami.
Bosna'da yaptırılan ve daha sonra adının verildiği cami
HÜNKÂR CAMİİ
Saraybosna’da esası XV. yüzyılda yapılan cami.
KALENDERHÂNE CAMİİ
İstanbul’da Fâtih Sultan Mehmed tarafından eski Bizans kilisesinden çevrilmiş cami.
ZEYREK KİLİSE CAMİİ
İstanbul’da Fâtih Sultan Mehmed döneminde kiliseden çevrilen cami.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde gösterilmektedir.