İRAN - İlişkili Maddeler - TDV İslâm Ansiklopedisi

« Madde sayfasına git

İRAN ile İLİŞKİLİ MADDELER

إيران
TAHRAN
İran İslâm Cumhuriyeti’nin başşehri.
FARS
İran’da eyalet ve eskiden burada yaşayan bir kavim.
ACEM
Araplar’ın Arap olmayanlara ve özellikle İranlılar’a verdikleri isim.
SÂSÂNÎLER
226-651 yılları arasında hüküm süren bir İran hânedanı.
KĀDİSİYE SAVAŞI
Müslümanlara Kuzey Irak ve İran’ın kapılarını açan meydan savaşı (15/636).
SAFFÂRÎLER
Doğu İran’da Sîstan bölgesinde hüküm süren bir İslâm hânedanı (861-1003).
HÂRİZMŞAHLAR
Hârizm ve İran’da 1097-1231 yılları arasında hüküm süren Türk-İslâm hânedanı.
SALGURLULAR
İran’ın Fars bölgesinde hüküm süren Türk-İslâm hânedanı (1148-1286).
İLHANLILAR
İran’da kurulan bir Moğol devleti (1256-1353).
TİMURLULAR
Orta Asya ve İran’da hüküm süren İslâm hânedanı (1370-1507).
SAFEVÎLER
İran’da 1501-1736 yılları arasında hüküm süren bir hânedan.
ŞÎA
Hz. Peygamber’in vefatından sonra devlet yönetiminin Hz. Ali’ye ve onun soyundan gelenlere ait olduğu düşüncesi etrafında birleşen çeşitli grupların ortak adı.
İSNÂAŞERİYYE
On iki imam sistemini benimseyen Şiî fırkası.
CA‘FERİYYE
İsnâaşeriyye Şîası’nın fıkıh mezhebi.
IRAKEYN SEFERİ
Kanûnî Sultan Süleyman’ın 1533-1535 yılları arasında yaptığı ilk İran seferi.
AMASYA ANTLAŞMASI
Osmanlı Devleti ile İran arasında yapılan ilk antlaşma (11 Receb 962 / 1 Haziran 1555).
KASRIŞÎRİN ANTLAŞMASI
Osmanlılar’la Safevîler arasında 1639’da imzalanan ve bugünkü Türkiye-İran doğu sınırını belirleyen antlaşma.
AVŞARLILAR
1736-1804 tarihleri arasında İran’da hüküm süren bir Türk hânedanı.
KAÇARLAR
Bir Türkmen oymağı ve İran’da hüküm süren bir hânedan (1796-1925).
BAHÂÎLİK
İran’da Mirza Hüseyin Ali (ö. 1309/1892) tarafından kurulan ve görüşleri itibariyle İslâm kültürüne dayanmakla beraber İslâm dairesinden çıkmış bulunan bir mezhep.
RIZÂ ŞAH PEHLEVÎ
Pehlevî hânedanının kurucusu olan İran şahı (1925-1941).
HUMEYNÎ
Şiî âlimi, İran İslâm Devrimi’nin önderi ve İran İslâm Cumhuriyeti’nin kurucusu.
ÂYETULLAH
İsnâaşeriyye Şîası’nın âlim ve fakihleri için kullanılan bir unvan.
MERCİ-i TAKLÎD
İmâmiyye Şîası’nda fetvasına başvurulan en yetkili müctehid.
VELÂYET-i FAKĪH
Humeynî tarafından ileri sürülen siyasal teori.
KUM
İran’ın en önemli dinî merkezlerinden biri.
HÂFIZ-ı ŞÎRÂZÎ
İran’ın önde gelen lirik şairlerinden.
EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLÂTI
Türkiye, İran ve Pakistan arasında 1985’te kurulan bölgesel nitelikte teşkilât.
SÂDÂBÂD PAKTI
1937 yılında Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında yapılan bölgesel iş birliği ve saldırmazlık antlaşması.
BAĞDAT PAKTI
1955 yılında Türkiye, İran, Irak, Pakistan ve İngiltere arasında kurulan bölgesel savunma iş birliği ittifakı.
LURLAR
Güneybatı İran’da yaşayan bir topluluk.
URMİYE
İran Azerbaycanı’nda tarihî bir şehir.
SOĞD
Orta Asya’da yaşamış İranî bir kavim ve yaşadığı bölge.
Her hakkı mahfuzdur. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin her türlü telif hakkı TDV İslâm Araştırmaları Merkezi’ne ait olup 5846 sayılı Kanun hükümlerine tâbidir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarındaki yazıların bütün olarak elektronik ya da matbu bir ortamda yayımlanması yasaktır; ancak kaynak gösterilmesi (TDV İslâm Ansiklopedisi internet sitesinde yer aldığının ifade edilmesi) ve doğrudan aktif bağlantı verilmesi şartıyla yazılardan kısa bölümler iktibas edilebilir. TDV İslâm Ansiklopedisi internet sayfalarında yer alan resim, fotoğraf, grafik, çizim, cetvel vs. her türlü görüntü malzemesinin başka bir ortamda yayımlanması kesinlikle yasaktır.
TDV İslâm Ansiklopedisi'nden rastgele bir madde okumak ister misiniz?
BAŞKA BİR MADDE GÖSTER